عرفان و حکمت

عرفان و حکمت در پرتو قرآن و عترت
تبیین عقلی و نقلی عرفان و حکمت و پاسخ به شبهات

صفحه‌اصلیدانشنامهمقالاتتماس با ما

جذبهٔ ملکوتی و نفس قدسی حضرت سیّدالشهداء علیه السلام، محبّین و موالیان ایشان را خیلی سریع از طریق الحسین علیه السلام به وادی عشق و محبّت وارد نموده و در صورت توجّه و ثبات قدم از بادهٔ وحدت سرمست می‌کند.

مرحوم علّامهٔ والد تمام محرّم و صفر را عزادار بودند و منزلشان سیاه پوش بود، و در دههٔ محرّم لبخند بر لبشان نمی آمد، و در تمام این دو ماه شیرینی و شکلات در منزلشان راه نمی دادند، و در این مسائل غیرت خاصّی داشتند.

شرح کتاب شریف روح مجرد، یادنامه موحّد عظیم و عارف کبیر، حضرت حاج سیّد هاشم موسوی حدّاد، به قلم حضرت علامه طهرانی قدّس سرُّهما، تدریس توسط توسط حجةالاسلام والمسلمین حاج شیخ محمد حسن وکیلی. جلسه سی و هشتم.

شرح کتاب شریف روح مجرد، یادنامه موحّد عظیم و عارف کبیر، حضرت حاج سیّد هاشم موسوی حدّاد، به قلم حضرت علامه طهرانی قدّس سرُّهما، تدریس توسط توسط حجةالاسلام والمسلمین حاج شیخ محمد حسن وکیلی. جلسه سی و هفتم.

شرح کتاب شریف روح مجرد، یادنامه موحّد عظیم و عارف کبیر، حضرت حاج سیّد هاشم موسوی حدّاد، به قلم حضرت علامه طهرانی قدّس سرُّهما، تدریس توسط توسط حجةالاسلام والمسلمین حاج شیخ محمد حسن وکیلی. جلسه سی و ششم.

شرح کتاب شریف روح مجرد، یادنامه موحّد عظیم و عارف کبیر، حضرت حاج سیّد هاشم موسوی حدّاد، به قلم حضرت علامه طهرانی قدّس سرُّهما، تدریس توسط توسط حجةالاسلام والمسلمین حاج شیخ محمد حسن وکیلی. جلسه سی و پنجم.

در آن حال فرمود: «مسأله وحدت و توحید در وجود (وحدت وجود) از اصولِ مسلّمه‌ و اوّلیه‌ی ما اهل بیت است».

عرفان موضوعش خداست؛ مسائل عرفان هم در اسماء، صفات، افعال و روابط الهی است. سازماندهی عالم هستی از نظر عارف متفاوت است. تسلط به تمامی علوم حوزوی شرط ورود به عرفان است.

بیانات حضرت آیة الله حاج سید محمد صادق حسینی طهرانی مدظله العالی در روز عید غدیرخم سال ۱۴۴۲ هجری قمری.

توضیحات جناب آقای لولاچیان پیرامون کلیپی که اخیرا از ایشان منتشر شده است. گزارشی تازه از نظر مقام معظم رهبری پیرامون آثار مرحوم علامه طهرانی.

شرح کتاب شریف روح مجرد، یادنامه موحّد عظیم و عارف کبیر، حضرت حاج سیّد هاشم موسوی حدّاد، به قلم حضرت علامه طهرانی قدّس سرُّهما، تدریس توسط توسط حجةالاسلام والمسلمین حاج شیخ محمد حسن وکیلی. جلسه سی و چهارم.

اگر علاقه به رفیق علاقه الهی باشد این مطلوب است، اما اگر علاقه به رفیق الهی نباشد یعنی نفسانی باشد باید زائل بشود... آن محبتی که برای خداست، و خدا در دل مومنین قرار داده کیمیاست...

شرح کتاب شریف روح مجرد، یادنامه موحّد عظیم و عارف کبیر، حضرت حاج سیّد هاشم موسوی حدّاد، به قلم حضرت علامه طهرانی قدّس سرُّهما، تدریس توسط توسط حجةالاسلام والمسلمین حاج شیخ محمد حسن وکیلی. جلسه سی و سوم.

شرح کتاب شریف روح مجرد، یادنامه موحّد عظیم و عارف کبیر، حضرت حاج سیّد هاشم موسوی حدّاد، به قلم حضرت علامه طهرانی قدّس سرُّهما، تدریس توسط توسط حجةالاسلام والمسلمین حاج شیخ محمد حسن وکیلی. جلسه سی و دوم.

شرح کتاب شریف روح مجرد، یادنامه موحّد عظیم و عارف کبیر، حضرت حاج سیّد هاشم موسوی حدّاد، به قلم حضرت علامه طهرانی قدّس سرُّهما، تدریس توسط توسط حجةالاسلام والمسلمین حاج شیخ محمد حسن وکیلی. جلسه سی و یکم.

صوت جلسات شرح کتاب شریف روح مجرد، یادنامه موحّد عظیم و عارف کبیر، حضرت حاج سیّد هاشم موسوی حدّاد، به قلم حضرت علامه طهرانی قدّس سرُّهما، تدریس توسط توسط حجةالاسلام والمسلمین حاج شیخ محمد حسن وکیلی.

خدایا مقام مرا در نزد مردم بالا نبر، مگر به‌ همان مقدار مرا در نفس خودم ذلیل نمایی؛ معنای این آن است که خود را نبینیم. عمده این است که خداست که دارد خدائی میکند، وظیفه ما بندگی است و شان او خدایی است، هرچه را بخواهد می‌دهد و هرچه را بخواهد می‌گیرد...

شرح کتاب شریف روح مجرد، یادنامه موحّد عظیم و عارف کبیر، حضرت حاج سیّد هاشم موسوی حدّاد، به قلم حضرت علامه طهرانی قدّس سرُّهما، تدریس توسط توسط حجةالاسلام والمسلمین حاج شیخ محمد حسن وکیلی. جلسه سی‌ام.

شرح کتاب شریف روح مجرد، یادنامه موحّد عظیم و عارف کبیر، حضرت حاج سیّد هاشم موسوی حدّاد، به قلم حضرت علامه طهرانی قدّس سرُّهما، تدریس توسط توسط حجةالاسلام والمسلمین حاج شیخ محمد حسن وکیلی. جلسه بیست و نهم.

شرح کتاب شریف روح مجرد، یادنامه موحّد عظیم و عارف کبیر، حضرت حاج سیّد هاشم موسوی حدّاد، به قلم حضرت علامه طهرانی قدّس سرُّهما، تدریس توسط توسط حجةالاسلام والمسلمین حاج شیخ محمد حسن وکیلی. جلسه بیست و هشتم.

شرح کتاب شریف روح مجرد، یادنامه موحّد عظیم و عارف کبیر، حضرت حاج سیّد هاشم موسوی حدّاد، به قلم حضرت علامه طهرانی قدّس سرُّهما، تدریس توسط توسط حجةالاسلام والمسلمین حاج شیخ محمد حسن وکیلی. جلسه بیست و هفتم.

به مناسبت میلاد باسعادت حضرت شمس الشّموس و أنیس النّفوس، علیّ بن موسی الرّضا علیه السّلام، نسخهٔ الکترونیکی جلد اوّل و دوّم کتاب شریف «گلشن أحباب، در کیفیّت سیر و سلوک اُولی الألباب» از سلسله مواعظ اخلاقی عرفانی حضرت آیةالله حاج سیّدمحمّدصادق حسینی طهرانی مدّظلّه العالی منتشر شد.

گرچه در ظاهر مأمور به سجده به سوی کعبه هستیم ولی چون کعبه حقیقی امام علیه‌السّلام است که شراب گوارای وصل و توحید را به انسان می‌نوشاند، این اشتباه و رو کردن از کعبه به میخانه از هزار یقین برتر است...

شرح کتاب شریف روح مجرد، یادنامه موحّد عظیم و عارف کبیر، حضرت حاج سیّد هاشم موسوی حدّاد، به قلم حضرت علامه طهرانی قدّس سرُّهما، تدریس توسط توسط حجةالاسلام والمسلمین حاج شیخ محمد حسن وکیلی. جلسه بیست و ششم.

برای وصول به عشق و محبت به خدا مراقبه لازم است، که انسان تمام هم‌وغم خود را مصروف در رسیدن به لقاء پروردگار کند.

پیام حضرت آیة الله حاج سید محمد صادق حسینی طهرانی مدظله العالی مبنی بر ضرورت شرکت در انتخابات و انتخاب افراد دارای صلاحیت تامّ و در مسیر اسلام و انقلاب.

یکی از امور مهمه برای تحصیل محبت به خدا خلوت با اوست و این خلوت غیر از خلوت در نماز شب می‌باشد. خانه محلّ پرورش سالک و خلوت او با خداست.

شرح کتاب شریف روح مجرد، یادنامه موحّد عظیم و عارف کبیر، حضرت حاج سیّد هاشم موسوی حدّاد، به قلم حضرت علامه طهرانی قدّس سرُّهما، تدریس توسط توسط حجةالاسلام والمسلمین حاج شیخ محمد حسن وکیلی. جلسه بیست و پنجم.

پسرم! آنچه در درجه اول به تو وصیت می کنم آن است که انکار مقامات اهل معرفت نکنی، که این شیوه جُهّال است؛ و از معاشرت با منکرین مقامات اولیا بپرهیزی، که اینان قُطّاع طریق حق هستند.

سخنرانی حجة الاسلام والمسلمین حاج شیخ محمدحسن وکیلی با موضوع: «مشارکت حداکثری در انتخابات؛ چرا؟ چگونه؟».

موت اختیاری یا مرگ اختیاری حالتی است که در مراحل بسیار بالای سیر و سلوک به عارف دست می‌دهد در این حالت روح کاملا ارتباطش را با بدن قطع می‌کند به گونه‌ای که هیچ یک از مراتب نفس با بدن ارتباط نداشته و در نتیجه قلب و سایر بخش‌های بدن از کار می‌افتد و بدن سرد می‌شود. در این حالت - خواه از نظر شرعی و خواه از نظر پزشکی - عارف مرده است. اما آنکه در اسم ممیت و اسم محیی خداوند به فنا رسیده باشد می‌تواند با اختیار خویش بمیرد و می‌تواند دوباره با اختیار خویش به این عالم برگردد.

بدیهی است که مکاشفه، خلسه، خلع بدن و موت اختیاری با یکدیگر متفاوت هستند.

ماه رمضان براى ايشان حال و هواى ديگرى داشت و به شاگردان خود نيز جهت استفاده از نفحات رحمانيّه اين ماه توصيه‌هائى خاصّ مى‌نمودند، به برخى هم دستوراتى مخصوص اين ماه مى‌دادند.

پایگاه عرفان و حکمت در پرتو قرآن و عترت مجموعه‌ای از آداب، دستورالعمل‌ها و سفارشات اولیاء خدا برای ماه مبارک رمضان را در این صفحه جمع نموده است.

مقدس اردبیلی و یا محقق اردبیلی فقیه بزرگ شیعی قرن دهم است که در زهد و ورع و گرایشات غلیظ عقلی و عرفانی شهره بوده است. مخالفان عرفان از شهرت ایشان سوء استفاده نموده و کتاب حدیقة الشیعه و روایات جعای رد صوفیه را به ایشان نسبت داده‌اند.

کمال‌الدین مسعود خُجندی معروف به شیخ کمال و بابا کمال از عارفان و شاعران پارسی‌گوی قرن هشتم هجری و از دست پروردگان شیخ نجم‌الدین کبری است که در صحبت آن عارف بزرگ به مرحله کمال معنوی رسید. و از بزرگان مشایخ خوارزم شد.

سعدالدین محمد حموی از عرفای قرن هفتم و استاد شیخ عزیز نسفی و از مریدان و خلفای شیخ نجم الدین کبری و شهاب الدین عمر سهروردی است. وی در کتاب محبوب المحبین و مطلوب الواصلین معتقد است: «اطلاق اسم ولی بعد از حضرت محمد صلی‌الله‌علیه‌وآله به طور مطلق و یا مقید به کسی دیگر جایز نیست مگر به حضرت امیرالمؤمنین و اولاد معصوم او علیهم السلام»

شهاب الدین سهروردی مشهور به شیخ اشراق عارف و فیلسوف بزرگ قرن ششم است که در ۳۳ سالگی با پایه‌گذاری مکتب فلسفی حکمت اشراق توانست نوآوریهای بسیار مهمی در فلسفه اسلامی ارائه دهد. مهمترین منبع ما در شرح حال وی مطالبی است که شمس الدین محمد شهرزورى (یکی از شارحین آثار وی) در «نزهة الارواح و روضة الافراح» گزارش نموده است. دکتر سید حسین نصر که آثار شیخ اشراق را در مجموعه چهار جلدی مصنفات شیخ اشراق گردآورده است. در ابتدای جلد سوم مطالب شهرزورى را همراه با ترجمه مقصودعلى تبريزى عیناً نقل کرده است.

عنقاء، عنقای مُغرِب و سیمرغ، آن ذات بحت و وجود صرف است که از آن به «عالم عمی» و «کنز مخفی» و «غیب الغیوب» و «ذات ما لا اسم له و لا رسم له» تعبیر کنند. تجلّی ذاتی را عرفاء تعبیر به «عنقا» و «سیمرغ» می‌نمایند چه او موجودی است که هرگز صید احدی نخواهد شد.

معمولاً مدعیان روشن فکری دینی این طور وانمود می‌کنند که مستدل سخن می‌گویند و از خرافات و کلمات بی‌اصل و اساس اجتناب می‌کنند ولی انسان گاهی در یک نوشته یا مصاحبه کوتاه با حجم بسیار زیادی از خرافه‌های به ظاهر علمی مواجه می‌شود که گوینده بر آن‌ها تأکید کرده و قسم هم می‌خورد.

برای فهم عمیق از دنیا باید سراغ خالق آن رفت و توصیف او را شنید.

این زندگانی دنیا که ما با آن طرف هستیم، یک امر ارزشی است یا یک امر غیر ارزشی؟

عالم آخرت الآن موجود است و فهم آن از انسان معمولی پوشیده است که آیات مبارک قرآن در آن پرده بر می دارد.

طبق آیات مبارک قرآن آخرت منزلگاه آرامش،زندگی واقعی، چهره دیگر این دنیا،وسیع تر و برتر از دنیا است که الآن موجود است.

عالم دنیا لایۀ رویین حقائق عالم است. عالم آخرت لایۀ درونی همین حقائق است. دنیا عبارت است از آن مقداری که ما در زمان زنده بودنمان از حقائق عالم می توانیم دریافت کنیم. بعد از این که از عالم دنیا رفتیم، ما از پس پردۀ همین موجودات آگاه می شویم که آن می شود «الدار الآخرة» و حضور در آن عالم می‌شود «الحیاة الآخرة».

وقتی انسان وارد عالم آخرت می شود می بیند همۀ آن چه که تا به حال مستقل از خدا می دید، وابستۀ به خدا، پرتوِ پروردگار و تجلی خداوندست. در آن جا می فهمد که در تمام عمرش با امور غیر واقعی و اعتباری زندگی کرده و باید از این ها عبور می کرده و به آن واقعیت اصیل می رسیده اما در اعتبارات متوقف شده بود.

دين از طرف پروردگار آمده است تا سلسله اعتباریات (امور غیر واقعی و خیالی) انسان را در حدودى كه براى انسان منفعت دارد و مانع از ترقى و تكامل او نمى‌ گردد محدود و معين كند. بسيارى از آنها را كه به درد او نمى خورد بلكه او را به جهنم مى‌ كشد از دست او بگيرد و يک رشته دستوراتى كه انسان را به عالم هستى و حيات مى‌ رساند به او تعليم كند.از لوازم زندگی الهی قیچی کردن رشتۀ اعتباریاتی است که به امر حقیقت منجر نمی شود.

علامه طباطبایی (ره) معتقدند دنیا طوری است که انسان در معرض اوج خیالبافی نسبت به آن است و اعتبارات آن را باور می‌کند. و وقتی باورش کرد، به شدت به آن تعلق پیدا می کند. پس علت تعلق به دنیا همین مرتبۀ چهارم اعتبار و خیالبافی است .

بسیار تاسف بار است که یک توپی سه بار از میان دو آهن رد شود و یک بار از میان دو آهن دیگربا این وجود دنیایی مشغول به آن هستند.

اسلام دین حق است. در دین حق تفریح هم باید در راستای انسان سازی باشد. برخی فقها هم تنقیح مناط کردند و کاراته، تکواندو و ورزش های رزمیِ بی خطر را ملحق به کشتی و بعضاً تمام مهارت های مورد نیاز برای فضای نظامی را ملحق به تیراندازی و اسب سواری کردند. ولی بدون تعصب، واقعاً فوتبال به درد کجای عالم میخورد؟! بازی کردن برای مؤمن هیچ توجیهی ندارد، دیدنش که به طریق اولی به هیچ دردی نمی خورد.

بحث معاد از بحث هایی است که ریزه کاری‌ها و فروعات فراوانی دارد و بسیار مورد سوال نوجوانان و جوانان قرار می گیرد و از طرفی چون پیچیدگی خاصی داشته، معمولاً نتوانسته‌اند پیام حقیقی کتاب و سنت را دریافت کنند و تقریری دقیق و مطابق کتاب و سنت از آن ارائه دهند.

تحقیق درباره آخرت به صرف احتمال ضرورت عقلی پیدا میکند.

اگر بداند که با ترک معاشرت، آنها از معصیت، مرتدع مى‌شوند لازم است از باب نهى از منکر ترک معاشرت کند و اگر احتمال مى‌دهد که با معاشرت و‌ نصیحت و موعظه، مى‌تواند آنان را از معصیت باز دارد، معاشرت نماید.

ایشان شدّت نور ذات و نزدیک بودن آن را علّت باطل بودن اندیشه و تفکّر در ذات می‌داند و به همین دلیل نور ذات را سیاه دانسته است.

ورود به وادی عشق از طریق الحسین علیه السلام
عناوین برگزیده
فهرست عناوین دانشنامه بر اساس حروف الفبا
آ-ابپتثجچحخدذرزژسشصضطظعغفقکگلمنوهی