کانال تلگرام عرفان و حکمت
عرفان وحکمت
در پرتو قرآن وعترت
دانشنامه
  • مقاله

    بخش مقالات و یادداشتها دربرگیرنده نوشته‌های علمی‌ای است که شرائط درج در بخش دانشنامه را ندارد.
    مقاله متنی علمی است که نسبة طولانی و دارای ارجاعات و تحقیق باشد.
    یادداشت یا فیش متن علمی کوتاهی است که می‌تواند در دراز مدت تأمین کننده محتوای یک مقاله باشد.
  • دانشنامه

    دانشنامه، به ارائه مباحث علمی کلی و جامع مربوط به یک مدخل می‌پردازد.
    منظور از مدخل در اینجا یک اصطلاح (مانند: توحید افعالی، اعیان ثابته و...) یا اسم خاص (کتاب، شخصیت و ...) یا موضوع خاص (مانند: ادله وحدت وجود، تاریخ فلسفه، ...) است که به طور طبیعی در فضای مجازی مورد جستجو قرار می‌گیرد.
    در ذیل مدخل‌ها می‌توانید به فهرست مقالات، یادداشتها و پرسش و پاسخهای مرتبط با آن موضوع نیز دست پیدا کنید. بخشی از محتوای مدخل‌ها برگرفته‌ای از یک متن دیگر است که می‌توانیداز طریق عنوان «متن اصلی» به آن مراجعه کنید.

ارادت

انتشار: سه‌شنبه ۲۱ ذی‌القعده ۱۴۳۵ - بروزرسانی: سه‌شنبه ۲۷ رمضان ۱۴۳۶
نویسنده: آیةالله حاج شیخ علی رضائی
منبع: کتاب سیر و سلوک (طرحی نو در عرفان عملی شیعی) ، صفحه ۲۹۳ تا ۲۹۵

ارادت

ارادت یعنی انسان از عمق دل و جان، کمال اخلاص و محبّت را به صاحب شریعت و جانشنیان و دستورات آنها داشته باشد.

خداوند در قرآن می‌فرماید:

«وَ ما كانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَۀ إِذا قَضَی اللَّهُ وَ رَسُولُهُ أَمْراً أَنْ یكُونَ لَهُمُ الْخِیرَۀ مِنْ أَمْرِهِم» [۱]؛

«هیچ مرد و زن مؤمنی را نرسد که چون خدا و فرستاده‌اش به کاری فرمان دهند، برای آنان در کارشان اختیاری باشد».

بلکه می‌فرماید:

«فَلا وَ رَبِّكَ لا یؤْمِنُونَ حَتَّی یحَكِّمُوكَ فیما شَجَرَ بَینَهُمْ ثُمَّ لا یجِدُوا فی‌ أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمَّا قَضَیتَ وَ یسَلِّمُوا تَسْلیماً» [۲]؛

«ولی چنین نیست، به پروردگارت قسم که ایمان نمی‌آورند، مگر آنکه تو را در مورد آنچه میان آنان مایۀ اختلاف است، داور گردانند، سپس از حکمی که کرده‌ای در دل‌هایشان احساس ناراحتی و تردید نکنند و کاملاً سر تسلیم فرود آورند».

یعنی مؤمن نه تنها در عمل در برابر فرمان‌ اولیا تسلیم است، بلکه در جان و دل هم هیچگونه غلّ و غشی ندارد و کاملاً تسلیم است. خداوند در قرآن به صراحت کسانی را که خدا را بیشتر از پدران، فرزندان، برادران، همسران، فامیل و اموالشان دوست نمی‌دارند، تهدید می‌کند [۳].

روایات فراوانی دلالت دارد بر اینکه اعمال انسان بدون ولایت رسول و آلش، ردّ می‌شود.

محبت به منسوبان و همۀ کسانی که با «مراد» نسبتی دارند، براساس درجات نسبت، لازم است و از همین رو شفقت بر خلق خدا که در روایت عمدۀ ارکان ایمان به حساب آمده [۴]، لازم است.

شعار و شعور سالک این است:

به جهان خرّم از آنم که جهان خرّم از اوستعاشقم بر همه عالم که همه عالم از اوست [۵]

علامه بحرالعلوم گوید:

«این مرحله را در تأثیر اعمال مدخلیتی تام است ... و از تتمۀ این ارادت است ارادت و اخلاص نسبت به ذریۀ رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم و منسوبان و شعائر ایشان از مشاهد و قبور و کتب جامعه کلمات شریفه ایشان ... و باید اظهار لوازم خلوص و شفقت را به جای آورد که آن را در حصول خلوص باطنی، غایت تأثیر است و همچنین نسبت به اوستاد و شیخ» [۴] .

در روایت، سرّ رشد بی‌نظیر سلمان فارسی نسبت به دیگران این دانسته شده که ارادۀ او در ارادۀ امیرمؤمنان علی علیه السلام فانی بوده و خواهش او را بر خواهش خویش ـ همیشه و در همه جا ـ مقدم می‌داشته است. امامان شیعه همیشه بر این نکته تأکید ورزیده‌اند:

«هل الدین الا الحب» [۷]؛ «آیا حقیقت دین چیزی جز محبت و عشق‌ورزی است؟».

مطالب مرتبط

زاد و توشه سالک

پانویس

۱. احزاب/۳۶؛ نظیر این آیه است، قصص/۲۸.

۲. نساء/۶۵.

۳. توبه/۲۴.

۴. رساله سير و سلوك منسوب به علامه بحرالعلوم، ص۱۴۴.

۵. سعدی.

۶. رساله سير و سلوك منسوب به علامه بحرالعلوم، ص۱۴۴.

۷. كافی، ج۸، ص۸۰.

مربوط به دسته های: بایسته های سیر و سلوک -