عرفان و حکمت
عرفان و حکمت در پرتو قرآن و عترت
تبیین عقلی و نقلی عرفان و حکمت و پاسخ به شبهات
صفحه‌اصلیدانشنامهمقالاتپرسش پاسختماس با ما
تلگرام

عالم مثال یا بدن مثالی یا برزخی چیست؟

عالم مثال يا بدن مثالي يا برزخي را توضيح دهيد.

آیت الله جوادی آملی
پاسخ:۱

منبع: نسيم انديشه دفتر دوم - صفحه ۲۷ و ۲۸


آنچه در عالم رؤيا مي‌بينيم، ابعاد و اندازه‌هايي دارد؛ ولي ماده ندارد. بدن مثالي نيز به همين صورت است. در عالم طبيعت، بدن انسان داراي حجم، ابعاد، جرم و جسم است؛ اما در عالم رؤيا بدن طبيعي در بستر آرميده است و روح با آن بدن مثالي بدون جرم و داراي ابعاد، در حال حركت است. همه ما پس از مرگ تا قيامت چنين بدني داريم.

بي‌ترديد بدن مثالي مذكور، با علم و عمل ما ساخته مي‌شود؛ يعني همه اعمال و حركات ما در شكل‌گيري اين بدن دخالت دارد؛ براي مثال اگر كسي بخواهد در قيامت بدني شبيه يوسف عليه‌السلام داشته باشد، مي‌تواند با كردار خود در اين دنيا، در برزخ يا قيامت در صورت يوسف ظاهر شود. اگر آنچه «حسنه» و زيباست انجام دهد، بدنش به شكل يوسف درمي‌آيد و اگر خداي ناكرده مرتكب گناه شود، بدن مثالي‌اش سياه و بدچهره مي‌گردد.

در قرآن كريم آمده است:

(يَومَ تَبيَضُّ وُجوه وتَسوَدُّ وُجوه)[۱]؛

براي مثال وقتي در وضو صورت را مي‌شوييد، در حقيقت به خدا عرض مي‌كنيد: خدايا از گناهاني كه با صورت انجام داده‌ام، توبه مي‌كنم؛ صورتم را پاك گردان. هنگام شستن دست‌ها نيز نيت كنيد كه گناهان انجام داده شده با دست را ترك كنيد؛ به هر حال، آنچه بدن مثالي انسان را مي‌سازد، اعمال و نياتي است كه در اين دنيا انجام مي‌دهد.

پانویس

۱. سوره آل‌عمران، آيه ۱۰۶.