عرفان و حکمت
عرفان و حکمت در پرتو قرآن و عترت
تبیین عقلی و نقلی عرفان و حکمت و پاسخ به شبهات
صفحه‌اصلیدانشنامهمقالاتپرسش پاسختماس با ما
تلگرام

میرزا جوادآقا تهرانی

انتشار: سه‌شنبه ۱۳ رجب ۱۴۳۵
فهرست
  • ↓۱- ميرزا جوادآقاي تهراني(۱۳۲۲ – ۱۴۱۰ ه.ق) [۱]
  • ↓۲- پانویس

ميرزا جوادآقاي تهراني(۱۳۲۲ – ۱۴۱۰ ه.ق) [۱]

مرحوم آیة‌الله میرزا جواد آقاي تهراني پس از طي دورة ابتدائي و اخذ گواهي سيكل در زادگاه‌ خويش، تهران راهي قم شد و دروس مقدمات وبخشي از سطح را در آنجا گذراند و سپس به نجف رفت و دو سال در درس عالماني چون شيخ مرتضي طالقاني (م:‌۱۳۶۲ ه.ق) و شيخ محمد تقي آملي (م:‌۱۳۹۱ ه.ق ) شركت جست و در نزد شيخ محمد تقي آملي شرح منظومه را آموخت و سر انجام در حدود سي سالگي پس از توقفي اندك در تهران رحل اقامت به مشهد افكند و دروس سطح را در محضر شيخ هاشم قزويني به پايان رساند و ده سال پاياني عمر ميرزا را درك نمود و در دروس خارج و معارف وي شركت نمود. وي همچون رفيق صميميش مرحوم آية الله مرواريد، از ميرزاي اصفهاني بسيار اثر پذيرفت و از مروّجان انديشة وي قرار گرفت.[۲] و در طول چهل سال اقامت در مشهد به تدريس فقه و اصول و فلسفة‌ انتقادي اشتغال داشت. از آثار مكتوب ايشان مي‌توان به عارف و صوفي چه مي‌گويد،‌ دورة دوجلدي ميزان المطالب و بحثي در فلسفة‌ بشري و اسلامي اشاره كرد.

مقام معظّم رهبری مدّ ظلّه كه مدتي در درس فلسفه میرزا جواد آقاي تهراني شركت مي‌كردند از آن دوران چنين ياد مي‌كنند:

«در مشهد یک درس دیگری هم رفتم که درس فلسفه آیت‌اللـه میرزا جواد آقا تهرانی بود. به این طریق که ایشان کتاب منظومه و مطالب مرحوم حاج ملاهادی سبزواری را درس می‌گفتند و ردّ می‌کردند که در حقیقت این درس منظومه ایشان، ردّ منظومه بود. تا اینکه یک کسی از دوستانم که در قم فلسفه خوانده بود، گفت: این درست نیست تو بروی درس منظومه میرزا جواد اقا و ایشان منظومه را ردّ کنند. چون به این ترتیب تو مفاهیم حکمی را یاد نمی‌گیری، لذا خوب است پیش کسی که معتقد به حکمت است بروی و این درس را بخوانی و من هم این حرف را قبول کردم و رفتم پیش شخصی به نام آقا شیخ رضا ایسی که در مشهد بود و ملای قدیمی و فاضل و حکیم و خیلی هم معتقد به حکمت بود. پس نزد ایشان درس منظومه را شروع کردم و ایشان مباحث را با دید کاملاً معتقد به فلسفه بحث می‌کرد.» [۳] و [۴]

ايشان به فضائل اخلاقي و دوري از دنيا و تقوي مشهور بود و علي رغم مخالفت با حكمت و عرفان به هيچ روي اهانت به حكما و عرفا را جائز نمي‌دانست. خصائل پسنديدة اخلاقي وي تأثير ارزشمندي بر حوزة خراسان نهاده است. در نهضت انقلاب خدمات ارزنده‌اي نمود و پس از انقلاب نيز با كهولت سن در جبهه حاضر مي‌شد و موجب دلگرمي رزمندگان بود.

پانویس

۱. ۱۲۸۳ – ۱۳۶۸ ه.ش

۲. ميزان المطالب، مقدمه، ص ۱۶و۱۷؛ مكتب تفكيك، ص۳۰۴-۳۰۸؛ گزارشي از سابقة تاريخي و اوضاع كنوني حوزة علمية مشهد، ص۸۳

۳. نهضت فلسفی امام خمینی، ص ۳۸؛ روزنامه رسالت، ۳۱ خرداد، ۱۳۶۸

۴. ناگفته نماند مقام معظَم رهبری پس از اتمام تحصیل در مشهد، در قم نیز مدّتی در درس اسفار و برهان شفا در نزد مرحوم علاّمه طباطبائی شرکت کرده‌اند. و امروزه مبانی فکری ایشان کاملاً هماهنگ با اهل حکمت صدرائی و عرفان است.

مربوط به دسته های:اعلام تفکیک -