کانال تلگرام عرفان و حکمت
عرفان وحکمت
در پرتو قرآن وعترت
دانشنامه
  • مقاله

    بخش مقالات و یادداشتها دربرگیرنده نوشته‌های علمی‌ای است که شرائط درج در بخش دانشنامه را ندارد.
    مقاله متنی علمی است که نسبة طولانی و دارای ارجاعات و تحقیق باشد.
    یادداشت یا فیش متن علمی کوتاهی است که می‌تواند در دراز مدت تأمین کننده محتوای یک مقاله باشد.
  • دانشنامه

    دانشنامه، به ارائه مباحث علمی کلی و جامع مربوط به یک مدخل می‌پردازد.
    منظور از مدخل در اینجا یک اصطلاح (مانند: توحید افعالی، اعیان ثابته و...) یا اسم خاص (کتاب، شخصیت و ...) یا موضوع خاص (مانند: ادله وحدت وجود، تاریخ فلسفه، ...) است که به طور طبیعی در فضای مجازی مورد جستجو قرار می‌گیرد.
    در ذیل مدخل‌ها می‌توانید به فهرست مقالات، یادداشتها و پرسش و پاسخهای مرتبط با آن موضوع نیز دست پیدا کنید. بخشی از محتوای مدخل‌ها برگرفته‌ای از یک متن دیگر است که می‌توانیداز طریق عنوان «متن اصلی» به آن مراجعه کنید.

میرزا جوادآقا تهرانی

انتشار: سه‌شنبه ۱۳ رجب ۱۴۳۵
فهرست
  • ↓۱- ميرزا جوادآقاي تهراني(۱۳۲۲ – ۱۴۱۰ ه.ق) [۱]
  • ↓۲- پانویس

ميرزا جوادآقاي تهراني(۱۳۲۲ – ۱۴۱۰ ه.ق) [۱]

مرحوم آیة‌الله میرزا جواد آقاي تهراني پس از طي دورة ابتدائي و اخذ گواهي سيكل در زادگاه‌ خويش، تهران راهي قم شد و دروس مقدمات وبخشي از سطح را در آنجا گذراند و سپس به نجف رفت و دو سال در درس عالماني چون شيخ مرتضي طالقاني (م:‌۱۳۶۲ ه.ق) و شيخ محمد تقي آملي (م:‌۱۳۹۱ ه.ق ) شركت جست و در نزد شيخ محمد تقي آملي شرح منظومه را آموخت و سر انجام در حدود سي سالگي پس از توقفي اندك در تهران رحل اقامت به مشهد افكند و دروس سطح را در محضر شيخ هاشم قزويني به پايان رساند و ده سال پاياني عمر ميرزا را درك نمود و در دروس خارج و معارف وي شركت نمود. وي همچون رفيق صميميش مرحوم آية الله مرواريد، از ميرزاي اصفهاني بسيار اثر پذيرفت و از مروّجان انديشة وي قرار گرفت.[۲] و در طول چهل سال اقامت در مشهد به تدريس فقه و اصول و فلسفة‌ انتقادي اشتغال داشت. از آثار مكتوب ايشان مي‌توان به عارف و صوفي چه مي‌گويد،‌ دورة دوجلدي ميزان المطالب و بحثي در فلسفة‌ بشري و اسلامي اشاره كرد.

مقام معظّم رهبری مدّ ظلّه كه مدتي در درس فلسفه میرزا جواد آقاي تهراني شركت مي‌كردند از آن دوران چنين ياد مي‌كنند:

«در مشهد یک درس دیگری هم رفتم که درس فلسفه آیت‌اللـه میرزا جواد آقا تهرانی بود. به این طریق که ایشان کتاب منظومه و مطالب مرحوم حاج ملاهادی سبزواری را درس می‌گفتند و ردّ می‌کردند که در حقیقت این درس منظومه ایشان، ردّ منظومه بود. تا اینکه یک کسی از دوستانم که در قم فلسفه خوانده بود، گفت: این درست نیست تو بروی درس منظومه میرزا جواد اقا و ایشان منظومه را ردّ کنند. چون به این ترتیب تو مفاهیم حکمی را یاد نمی‌گیری، لذا خوب است پیش کسی که معتقد به حکمت است بروی و این درس را بخوانی و من هم این حرف را قبول کردم و رفتم پیش شخصی به نام آقا شیخ رضا ایسی که در مشهد بود و ملای قدیمی و فاضل و حکیم و خیلی هم معتقد به حکمت بود. پس نزد ایشان درس منظومه را شروع کردم و ایشان مباحث را با دید کاملاً معتقد به فلسفه بحث می‌کرد.» [۳] و [۴]

ايشان به فضائل اخلاقي و دوري از دنيا و تقوي مشهور بود و علي رغم مخالفت با حكمت و عرفان به هيچ روي اهانت به حكما و عرفا را جائز نمي‌دانست. خصائل پسنديدة اخلاقي وي تأثير ارزشمندي بر حوزة خراسان نهاده است. در نهضت انقلاب خدمات ارزنده‌اي نمود و پس از انقلاب نيز با كهولت سن در جبهه حاضر مي‌شد و موجب دلگرمي رزمندگان بود.

پانویس

۱. ۱۲۸۳ – ۱۳۶۸ ه.ش

۲. ميزان المطالب، مقدمه، ص ۱۶و۱۷؛ مكتب تفكيك، ص۳۰۴-۳۰۸؛ گزارشي از سابقة تاريخي و اوضاع كنوني حوزة علمية مشهد، ص۸۳

۳. نهضت فلسفی امام خمینی، ص ۳۸؛ روزنامه رسالت، ۳۱ خرداد، ۱۳۶۸

۴. ناگفته نماند مقام معظَم رهبری پس از اتمام تحصیل در مشهد، در قم نیز مدّتی در درس اسفار و برهان شفا در نزد مرحوم علاّمه طباطبائی شرکت کرده‌اند. و امروزه مبانی فکری ایشان کاملاً هماهنگ با اهل حکمت صدرائی و عرفان است.

مربوط به دسته های: اعلام تفکیک -