عرفان وحکمت
در پرتو قرآن وعترت
دانشنامه
  • مقاله

    بخش مقالات و یادداشتها دربرگیرنده نوشته‌های علمی‌ای است که شرائط درج در بخش دانشنامه را ندارد.
    مقاله متنی علمی است که نسبة طولانی و دارای ارجاعات و تحقیق باشد.
    یادداشت یا فیش متن علمی کوتاهی است که می‌تواند در دراز مدت تأمین کننده محتوای یک مقاله باشد.
  • دانشنامه

    دانشنامه، به ارائه مباحث علمی کلی و جامع مربوط به یک مدخل می‌پردازد.
    منظور از مدخل در اینجا یک اصطلاح (مانند: توحید افعالی، اعیان ثابته و...) یا اسم خاص (کتاب، شخصیت و ...) یا موضوع خاص (مانند: ادله وحدت وجود، تاریخ فلسفه، ...) است که به طور طبیعی در فضای مجازی مورد جستجو قرار می‌گیرد.
    در ذیل مدخل‌ها می‌توانید به فهرست مقالات، یادداشتها و پرسش و پاسخهای مرتبط با آن موضوع نیز دست پیدا کنید. بخشی از محتوای مدخل‌ها برگرفته‌ای از یک متن دیگر است که می‌توانیداز طریق عنوان «متن اصلی» به آن مراجعه کنید.

اصطلاح کون در عرفان

انتشار: پنج‌شنبه ۲ ذی‌القعده ۱۴۳۵ - بروزرسانی: شنبه ۱۴ رجب ۱۴۳۹
منبع: حکمت عرفانی؛ تحریری از درس‌های عرفان نظری استاد سید یدالله یزدان‌پناه صفحه ۵۴۴ و ۵۴۵

کون اصطلاحی عرفانی به معنای ماسوای حق تعالی یعنی تعین های خلقی است. اما در فلسفه گاهی در مقابل فساد بوده و در عالم ماده به کار می‌رود و گاهی به معنای مطلق وجود می‌باشد.

واژه «کون» در عرفان

این لفظ در اصطلاحات فلسفی به دو معنا به کار رفته است؛

۱. گاهی مراد از «کون» تنها در عالم ماده و در مقابل واژه «فساد» به کار می‌رود، لذا عالم ماده را عالم «کون و فساد» می‌نامند.

۲. لکن اصطلاح دیگر «کون» مساوی با مطلق وجود است و شامل واجب و ممکنات می‌شود.

اما در واژگان عرفانی، اصطلاح «کون» تنها در حیطه‌های تعینی و آن هم منحصراً در تعینات خلقی به کار رفته است. عرفا همه آنچه را که به قول «کُنْ» تحقق می‌یابد، «کون» می‌گویند، بنابراین همه ماسوای حق‌تعالی در تعابیر عرفا «کون» است، اما ذات حق و تعین اول و ثانی که ماسوای حق، محسوب نمی‌شوند، «کون» نمی‌باشند. از همین رو واژه «کون» در مقایسه با اصطلاح اول فلسفی اعم است و همه مراتب تعین‌های خلقی اعم از ماده و مثال و عقل را شامل می‌شود، ولی در مقایسه با اصطلاح دوم فلسفی اخص آن است و شامل واجب‌الوجود نمی‌شود.

محقق قیصری در این رابطه و با اشاره به اصطلاح دوم فلسفی، می‌گوید:

الکون فی اصطلاح هذه الطایفة عبارة عن وجود العالم من حیث هو عالم لا من حیث أنّه حق وان کان مرادفاً للوجود المطلق عند اهل النظر.[۶۶۴]

«کون» در اصطلاح عرفا، عبارت است از وجود عالم از آن جهت که عالم است نه از آن حیث که حق است، گرچه همین واژه از نظر فلاسفه مرادف با وجود مطلق باشد.

نوشتار‌های مرتبط

عناوین دیگر این نوشتار
  • اصطلاح کون در عرفان (عنوان اصلی)
  • واژه کون در عرفان
  • واژة «کون» در عرفان
مربوط به دسته های: جهان شناسی عرفانی -