کانال تلگرام عرفان و حکمت
عرفان وحکمت
در پرتو قرآن وعترت
دانشنامه
  • مقاله

    بخش مقالات و یادداشتها دربرگیرنده نوشته‌های علمی‌ای است که شرائط درج در بخش دانشنامه را ندارد.
    مقاله متنی علمی است که نسبة طولانی و دارای ارجاعات و تحقیق باشد.
    یادداشت یا فیش متن علمی کوتاهی است که می‌تواند در دراز مدت تأمین کننده محتوای یک مقاله باشد.
  • دانشنامه

    دانشنامه، به ارائه مباحث علمی کلی و جامع مربوط به یک مدخل می‌پردازد.
    منظور از مدخل در اینجا یک اصطلاح (مانند: توحید افعالی، اعیان ثابته و...) یا اسم خاص (کتاب، شخصیت و ...) یا موضوع خاص (مانند: ادله وحدت وجود، تاریخ فلسفه، ...) است که به طور طبیعی در فضای مجازی مورد جستجو قرار می‌گیرد.
    در ذیل مدخل‌ها می‌توانید به فهرست مقالات، یادداشتها و پرسش و پاسخهای مرتبط با آن موضوع نیز دست پیدا کنید. بخشی از محتوای مدخل‌ها برگرفته‌ای از یک متن دیگر است که می‌توانیداز طریق عنوان «متن اصلی» به آن مراجعه کنید.

صمت

تغییر عنوان از: سکوت
انتشار: یکشنبه ۱۹ ذی‌القعده ۱۴۳۵

صمت یعنی سکوت، سکوتی همراه با مراقبت و تفکّر. سالک گنگ است.

امام صادق علیه السلام فرمود:

«إِنَّمَا شِیعَتُنَا الْخُرْس» [۱]؛ «شیعیان ما گنگ هستند».

در مورد پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم داریم:

«صَمْتُهُ لِسَانٌ» [۲]؛ «سکوتش زبان بود».

معنای این سخن این است که سکوت رسول الله خود درس‌آموز و عبرت‌آمیز بود. سکوت بی‌ ذکر و فکر و مراقبت بی‌فایده است. در روایت است:

«كُلُّ صَمْتٍ لَیسَ فِیهِ فِكْرٌ فَسَهْو» [۳]؛ «سکوت بی تفکرعین خطاست».

سکوت بی‌تفکر خیری در بر ندارد. البته افزون بر سکوت زبان باطن باید ساکت و ساکن باشد.

استاد می‌فرمود:

«سکوت جمعیت خاطر می‌آورد و سالک با جمعیت خاطر مشمولِ رحمت الهی می‌گردد».

عارف کامل مرحوم مولی حسینقلی همدانی استاد عرفای قرن اخیر که مرقدش روبه‌روی قتلگاه سید الشهدا سلام الله علیه در کربلاست، در درس فقه، مقداری در وسط درس سکوت می‌کرد، چشم‌ها را می‌بست و به مراقبت تفصیلی می‌پرداخت و می‌فرمود:

«به خاطر دقت در مضمون درس توجهم کم می‌شود و این‌گونه باید جبران کنم».

استاد می‌فرمود:

«سکوت همه جا برای سالک ضروری است و فقط در موارد ذیل سخن جایز است: مباحثۀ علمی به شرطی که به جدال نینجامد، تدریس علم، انس با همسر و فرزندان، انس با رفیق سلوکی و ذکر. البته همۀ اینها مشروط به توجه است که دستور همیشگی سالک است».

مطالب مرتبط

پانویس

۱. کافی، ج۲، ص۱۱۳.

۲. بحارالانوار، ج۱۶، ص۳۸۰.

۳. همان، ج۷۴، ص۴۲۱.

عناوین دیگر این نوشتار
  • صمت (عنوان اصلی)
  • سکوت