عرفان وحکمت
در پرتو قرآن وعترت
پرسش و پاسخ
  • مقاله

    بخش مقالات و یادداشتها دربرگیرنده نوشته‌های علمی‌ای است که شرائط درج در بخش دانشنامه را ندارد.
    مقاله متنی علمی است که نسبة طولانی و دارای ارجاعات و تحقیق باشد.
    یادداشت یا فیش متن علمی کوتاهی است که می‌تواند در دراز مدت تأمین کننده محتوای یک مقاله باشد.
  • دانشنامه

    دانشنامه، به ارائه مباحث علمی کلی و جامع مربوط به یک مدخل می‌پردازد.
    منظور از مدخل در اینجا یک اصطلاح (مانند: توحید افعالی، اعیان ثابته و...) یا اسم خاص (کتاب، شخصیت و ...) یا موضوع خاص (مانند: ادله وحدت وجود، تاریخ فلسفه، ...) است که به طور طبیعی در فضای مجازی مورد جستجو قرار می‌گیرد.
    در ذیل مدخل‌ها می‌توانید به فهرست مقالات، یادداشتها و پرسش و پاسخهای مرتبط با آن موضوع نیز دست پیدا کنید. بخشی از محتوای مدخل‌ها برگرفته‌ای از یک متن دیگر است که می‌توانیداز طریق عنوان «متن اصلی» به آن مراجعه کنید.
عرفان و حکمت > پرسش و پاسخ > چگونه خود را از وسوسه‌های شیطان برهانیم؟

چگونه خود را از وسوسه‌های شیطان برهانیم؟

چگونه خود را از وسوسه‌هاي شيطان برهانيم؟

آیت الله جوادی آملی
پاسخ:۱

منبع: نسيم انديشه دفتر اول - صفحه ۱۲۴ تا ۱۲۶


ابليس دشمني بيروني است و تا پايگاهي در درون نداشته باشد، نمي‌تواند به انسان ضربه بزند. كار شيطان صدور سم به درون انسان است. اگر كسي كه مي‌خواهد ديگري را با سم از پاي درآورد، آن را در جيب شخص بگذارد، تأثيري در وي ندارد يا اگر سم را به او بخوراند و او بالا بياورد، باز هم اثري ندارد. دستگاه گوارش بايد سم را بپذيرد و آن را جذب كند تا پس از ورود به خون، اثر زيانبار خود را به جاي بگذارد.

وسوسه‌ها نيز چنين است: هوا، هوس و شهوتراني‌هاي گوناگون كه رقيق‌ترين و سبك‌ترين آن در جوانها و سنگين‌ترين آن در سالمندان، به صورت حب جاه و مقام مشاهده مي‌شود، نشانه تأثير سم است.

واپسين عقبه‌اي كه بزرگان سیر و سلوک از آن نجات مي‌يابند، «مقام خواهي» يا همين بازيهايي است كه بسياري به آن گرفتارند. اگر كسي از تعاريف و القابي كه به او مي‌دهند، لذت ببرد، معلوم مي‌شود كه سم در او اثر كرده است . وجود مبارك اميرمؤمنان(عليه‌السلام) در عهدنامه مالك اشتر فرمود: شيطان همواره در پي حمله است: وقتي كسي از تو تعريف مي‌كند، بايد مواظب باشي، چون در خط مقدم آتش شيطان قرار گرفته‌اي.[۱]

كسي كه با آبروي مسلماني معامله مي‌كند، از درون آتش مي‌گيرد؛ نه از بيرون. اين شخص ديگر شبها خواب ندارد. هرچه قرص خواب بخورد، باز هم به خواب نمي‌رود. هرچه بستر نرم فراهم كند، باز هم خواب ندارد. زماني انسان بر تشك نرم مي‌خوابد، و زماني اين تشك پر از تيغ است. انسان بر روي اين تشك به هر طرف بغلتد، تيغ مي‌خورد. تيغي كه از درون انسان بر مي‌خيزد، با قرص خواب برطرف نمي‌شود.

چه آسايد به هر پهلو كه گرددكسي كز خار سازد او نهالين[۲]

پانویس

۱. «إياك و الإعجاب بنفسك و الثقة بما يعجبك منها و حُبّ الاطراء فإن ذلك من‌أوثق فرص الشيطان»؛ نهج البلاغه، نامه ۵۳.

۲. ديوان شمس، ص ۷۰۷، ش ۱۸۹۸.