عرفان و حکمت
عرفان و حکمت در پرتو قرآن و عترت
تبیین عقلی و نقلی عرفان و حکمت و پاسخ به شبهات
صفحه‌اصلیدانشنامهمقالاتپرسش پاسختماس با ما
تلگرام

وحدت وجود در بیان حضرت علامه طهرانی قدس سره (3)

انتشار: یکشنبه ۱۱ رجب ۱۴۳۵- بروزرسانی: دوشنبه ۹ جمادی‌الثانیه ۱۴۳۶
منبع: الله شناسی ،جلد دوم ، 250

فرمودند: «غالب نيست؛ بلكه جميع قرآن و سراسر آيات بر اين اساس مى‌باشند؛ قرآن بنيادش أصالة الحقّ و الوجود و توحيد صرف است و همه شؤون را بر آن اصل راهنما مى‌باشد.» ولى البتّه تصوّر اين حقيقت بسيار مشكل است؛ و تا كسى در علم تفسير، و علم حكمت، و علم عرفان دل، قدم راستين برنداشته باشد به سِرّ آن نخواهد رسيد.

جميع قرآن و سراسر آيات بر اساس وحدت وجود است

بارى امروزه مسأله توحيد در وجود، از مسائل متقنه شرعيّه، و محكمه فلسفيّه، و مسلّمه مشاهده قلبيّه درآمده است. قرآن كريم سراسر بحثش در اين است. حقير روزى خدمت حضرت استاد علّامه قدّس اللهُ سرَّه عرض كردم: گويا غالب آيات قرآن بحث خود را در وحدت وجود حضرت حقّ تعالى و مسأله توحيد وى پايه گذارى كرده است!

فرمودند:

«غالب نيست؛ بلكه جميع قرآن و سراسر آيات بر اين اساس مى‌باشند؛ قرآن بنيادش أصالة الحقّ و الوجود و توحيد صرف است و همه شؤون را بر آن اصل راهنما مى‌باشد.»

ولى البتّه تصوّر اين حقيقت بسيار مشكل است؛ و تا كسى در علم تفسير، و علم حكمت، و علم عرفان دل، همچون استاد فقيدمان: حضرت علّامه أرواحنا فداه، قدم راستين برنداشته باشد به سِرّ آن نخواهد رسيد. و با تخيّلات و پندارهاى نفس خويش مشغول شده و با آنها نرد عشق باخته، و در سراسر عمر خود بدون ربط و ارتباطى با خداوند واحد قهّار كه وحدتش قهّاريّت دارد، و أحديّتش تمام ذوات را در خود فانى كرده، و أحدىُّ الذّات گشته است؛ روزگارش را سپرى نموده، و لطيفه قلب و روان و نفس ناطقه خود را درون قبر جهالت مقبور و به خاك نابودى مى‌سپارد.

مربوط به دسته های:وحدت وجود و علامه طهرانی -