کانال تلگرام عرفان و حکمت
عرفان وحکمت
در پرتو قرآن وعترت
دانشنامه
  • مقاله

    بخش مقالات و یادداشتها دربرگیرنده نوشته‌های علمی‌ای است که شرائط درج در بخش دانشنامه را ندارد.
    مقاله متنی علمی است که نسبة طولانی و دارای ارجاعات و تحقیق باشد.
    یادداشت یا فیش متن علمی کوتاهی است که می‌تواند در دراز مدت تأمین کننده محتوای یک مقاله باشد.
  • دانشنامه

    دانشنامه، به ارائه مباحث علمی کلی و جامع مربوط به یک مدخل می‌پردازد.
    منظور از مدخل در اینجا یک اصطلاح (مانند: توحید افعالی، اعیان ثابته و...) یا اسم خاص (کتاب، شخصیت و ...) یا موضوع خاص (مانند: ادله وحدت وجود، تاریخ فلسفه، ...) است که به طور طبیعی در فضای مجازی مورد جستجو قرار می‌گیرد.
    در ذیل مدخل‌ها می‌توانید به فهرست مقالات، یادداشتها و پرسش و پاسخهای مرتبط با آن موضوع نیز دست پیدا کنید. بخشی از محتوای مدخل‌ها برگرفته‌ای از یک متن دیگر است که می‌توانیداز طریق عنوان «متن اصلی» به آن مراجعه کنید.
عرفان و حکمت > دانشنامه > حمید واسطی

حجة الاسلام و المسلمین شیخ عبدالحمید واسطی

تغییر عنوان از: حمید واسطی
انتشار: دوشنبه ۹ جمادی‌الثانیه ۱۴۳۶

مطالعه کامل دوره علوم و معارف اسلام از تالیفات علامه طهرانی که یک دستگاه فکری معرفتی از مبدء تا معاد است، و مطالعه کتاب شریف «بحرالمعارف ، تالیف مولی عبدالصمد همدانی» افق‌هایی را در حقیقت هستی، حیات و معنای زندگی گشود و حاکمیت «توحید» بر کلیه معارف دین را به‌ نمایش گذاشت و ارتباط با لایه‌هایی از قرآن و روایات را فعال کرد.

فهرست
  • ↓۱- شرح حال خودنوشت استاد حاج شیخ عبدالحمید واسطی
  • ↓۲- [ورود به حوزه]
  • ↓۳- [تحصیلات حوزوی]
  • ↓۴- [تألیفات]
  • ↓۵- [مکتوبات خطی علامه طهرانی قدس‌سره ]
  • ↓۶- [موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام]
  • ↓۷- [برنامه‌های آتی]
  • ↓۸- [راهبرد طلبگی]
  • ↓۹- پانویس

شرح حال خودنوشت استاد حاج شیخ عبدالحمید واسطی

بسم الله الرحمن الرحیم

[ورود به حوزه]

عبدالحمید واسطی در سال ۱۳۸۹ قمری [: ۱۳۴۷ ش] در طهران متولد شده است؛ فارغ التحصیل دبیرستان نیکان در رشته ریاضی است و مدیون تمام عزیزانی که به او علم و ادب آموخته‌اند.

در سال ۱۴۰۳ قمری (۱۳۶۵) در رشته «مهندسی عمران دانشگاه فردوسی مشهد» پذیرفته شد که در همان سال، انصراف داد و وارد حوزه علمیه مشهد گردید.

مرحوم استاد علامه جعفری رحمه‌الله‌علیه که محضرش از نوجوانی درک شده بود در پاسخ به کسب تکلیف برای انصراف از دانشگاه فقط یک جمله فرمود: «اگر در مسیر مانند علامه طباطبایی حرکت کنی از هزار دانشگاه برتر است.»

راقم سطور در مدرسه آیةالله خویی رحمه‌الله‌علیه حجره‌نشین شد و امور ظاهر و باطن را به آستان عالم آل‌محمد حضرت رضا علیه‌السلام واگذار کرد.

[تحصیلات حوزوی]

دروس ادبیات و منطق را نزد «آیت الله حجت هاشمی» فراگرفت؛ در همان سال اول طلبگی که به‌دنبال مولف «رساله لب‌اللباب در سیروسلوک اولی‌الالباب» می‌گشت خداوند اسباب آشنایی با مرحوم علامه آیه‌الله حاج‌سیدمحمدحسین حسینی‌طهرانی قدس‌سره را فراهم ساخت و این بنده او را مصداقی از آیه شریفه «انّک لتلقّی القرآن من لدن حکیم علیم» یافت و تلاش کرد تا طبق ممشای تربیتی‌اش حرکت کند؛ راهبرد ایشان برای طلاب، عمل به روایت «عنوان بصری» و تلاش برای «شوق الی الله» و «ادراک قلبی توحید» بود.

براساس سفارش ایشان به اتقان در تحصیل، کلیه ابواب مغنی‌اللبیب، مطول، حاشیه ملاعبدالله، شرح النظام، مقامات حریری، دلایل الاعجاز، معالم و تفسیر بیضاوی در برنامه تحصیلی قرار گرفت.

از کتاب‌هایی که در دوره تحصیل مقدمات، اثر بسیاری در شیوه تحلیل موضوعات و مطالب ایجاد کرد کتاب «الاسس المنطقیه للاستقراء،‌ تالیف شهید صدر» بود که همراه کتاب «حاشیه ملاعبدالله» مطالعه می‌شد و زمینه‌ساز ورود به فضای «روش‌شناسی» در منطق و روش تحقیق گردید؛ همچنین کتاب «التصویر الفنی فی القرآن، تالیف سیدقطب» و کتاب «فقه‌اللغه، تالیف صبحی صالح» و مجموعه‌ای از کتب زبان‌شناسی که همراه با «مطوّل» مورد بررسی قرار می‌گرفت که سبب ورود به فضای «ترجمه بلاغی» در ادبیات شد.

فقه و اصول با اساتید عظام «حاج‌سیدمحمد سیادت»، «حاج شیخ جواد مروارید»، «حاج شیخ مهدی مروارید» و «حاج سید مهدی نقیبی» سپری شد. (اتمام پایه ده با تمام واحدهای اصلی و جنبی و آزمون‌هایش) و البته با فراز و نشیب حاصل از بیماری میگرن و ازدواج در ۲۵ سالگی (مقارن با فراگیری رسائل مکاسب) و برخی از قسمت‌هایی که خوانده نشده بود بعدها با تدریس بازیابی گردید. آخرین تدریسی که تا تاریخ این مکتوب انجام شده است کتاب القطع رسائل و بخشی از مکاسب محرمه در مدرسه عالی نواب مشهد مقدس بوده است.

در این دوره از تحصیل، رویکرد اصولی شهید صدر در «حلقات» و دیدگاه‌های فقه‌اجتماعی علامه طهرانی قدس‌سره (بالخصوص در نامه نقد و بررسی پیش‌نویس قانو‌ن اساسی و رساله نوین در ابتناء تقویم و تاریخ اسلام بر ماه‌های قمری) تاثیر فراوانی در تحلیل‌های اصولی و فقهی ایجاد کرد و زمینه‌ساز ورود به فضای «نگرش سیستمی به دین» شد.

پیگیری مستمر موضوعات و مسائلی که در حوزه‌های مختلف زندگی، با معارف دین مرتبط می‌شدند سبب شد تا شبکه‌ای از نیازهای معرفتی،‌ حقوقی و فرهنگی در عرصه‌های زندگی جمعی حاصل شود و ماموریت حوزه و طلاب، که استخراج نظر خداوند در پاسخ به آنهاست، عینیت بیشتری پیدا کند.

تلاش برای آموختن فلسفه، با کتاب «بدایه» در چند جلسه در محضر علامه جعفری رحمه‌الله‌علیه و حاج شیخ عبدالمجید سالم رحمه‌الله‌علیه شروع شد؛ قسمتی از درس‌های آیت الله حاج شیخ یحیی انصاری شیرازی در شرح منظومه، به‌همراه شرح مبسوط شهید مطهری رحمه‌الله‌علیه مباحثه شد و بخشی از جلد اول اسفار و مقدمه قیصری بر فصوص‌الحکم در درس استاد مکرم حجت‌الاسلام حاج شیخ علی رضایی سپری گردید.

بررسی تفصیلی کتاب ارزشمند «اصول فلسفه و روش رئالیسم» با حواشی استاد شهید مطهری رضوان‌الله‌علیه، و «رسائل توحیدیه» و «رساله الولایه» علامه طباطبایی قدس‌سره تاثیر عمیقی در تحلیل و بررسی‌های فلسفی گذاشت.

مطالعه کامل دوره علوم و معارف اسلام از تالیفات علامه طهرانی افاض‌الله‌علینا من برکات نفسه که یک دستگاه فکری معرفتی از مبدء تا معاد است، و مطالعه کتاب شریف «بحرالمعارف، تالیف مولی عبدالصمد همدانی» افق‌هایی را در حقیقت هستی، حیات و معنای زندگی گشود و حاکمیت «توحید» بر کلیه معارف دین را به‌ نمایش گذاشت و ارتباط با لایه‌هایی از قرآن و روایات را فعال کرد.

شرکت در درس خارج آیات عظام: «حاج میرزا علی فلسفی»، «آیت‌الله شربیانی» و «علامه حسینی طهرانی» مرحله سوم تحصیل بود.

تقریرات هشت سال بحث خارج مکاسب و خارج کفایه، درس آیةالله فلسفی نوشته و آزمون داده شد (سال ۱۴۱۷ تا ۱۴۲۵ قمری - ۱۳۷۵ تا ۸۲ و البته این به‌معنی حضور هشت ساله در درس نیست)؛ بحث استدلالی«نماز جمعه» در خدمت آیةالله شربیانی و بحث استدلالی «ولایت‌فقیه» در محضر علامه طهرانی گذشت و قسمتی از تقریرات فقه‌القضاء آیةالله فاضل لنکرانی نیز مکتوب گردید.

در این دوره از تحصیل، مقاله کوتاه «فقه و نظام‌سازی،‌ تالیف حجت‌الاسلام سیدعباس نبوی» تاثیر خاصی ایجاد کرد و مطالعات گسترده‌ای درباره «فلسفه دین» و «تمدن‌سازی» صورت گرفت. همچنین قرار گرفتن هشت ساله در فضای تدریس «معرفت‌شناسی»، «فلسفه اخلاق»، «فلسفه حقوق»، «فلسفه سیاست»، «غرب‌شناسی»، «انسان‌شناسی» که از سلسه دروس اندیشه‌های بنیادین موسسه امام خمینی رحمه‌الله‌علیه بودند، زمینه‌های لمس کاربرد معارف دین را برای پاسخ به نیازهای بشر فراهم ساخت.

کتاب «شرح اصول کافی» ملاصدرا رحمه‌الله‌علیه و تاملات در مورد نحوه جریان وحدت در کثرات و تلاش برای کشف مجاری توحید در قلب و دل و در تمام جوانب زندگی فردی و اجتماعی، اهمیت نقش عرفان در تمدن‌سازی و اهمیت نقش فلسفه‌های مضاف در این مسیر و اهمیت نظریه «وضع الفاظ برای ارواح معانی» را آشکار ساخت و زمینه‌ساز دیدگاه «راهبردی بودن گزاره‌های دین» شد و سبب تلاش برای پردازش یک دستگاه معرفتی برای استخراج موجّه «معانی فرآیندی» از آیات و روایات گردید.

در این دوره از تحصیل، همچنین به طور مستمر به دقیق‌سازی مباحث «روشی» و تبدیل عملکرد ناخودآگاه متخصصین فن،‌ به فرآیندهای قدم‌به‌قدم خودآگاه (به‌طوری که قابل تکرار و آموزش باشند) پرداخته شد؛ بالخصوص در مورد روش تحقیق ، روش تدریس ، روش تحصیل، روش اجتهاد و روش نظریه‌پردازی.

[تألیفات]

در سال ۱۴۱۷ قمری (۱۳۸۱)، بواسطه انجام یک پروژه تحقیقاتی، کتاب «نگرش سیستمی به دین» و کتاب «نان در اسلام» پدید آمد و ماحصل مباحث مبناشناسانه و روش‌شناسانه برای استنباط در مقیاس کلان و استخراج فرآیندها از گزاره‌های توصیفی و تجویزی، عرضه گردید. این دو کتاب، به‌عنوان پایان‌نامه سطح سه نیز پذیرفته شدند.

از آن سال تا کنون، هر سال کارگاه‌های «نگرش سیستمی به دین، علم دینی و دین تمدن‌ساز» برای اساتید و طلاب برگزار می‌شود.

در سال ۱۴۱۸ قمری (۱۳۸۲)، بواسطه طراحی برنامه درسی دو رشته تخصصی سطح سه ادبیات عرب و کلام اسلامی در مدرسه علمیه عالی نواب در مشهد مقدس و شرکت در جلسات دفاعیه از این برنامه، سرور ارجمند جناب حجت‌الاسلام حمید محمدی معاون پژوهشی آن‌وقت حوزه علمیه خواهران، تالیف سه کتاب درسی «راهنمای تدریس، راهنمای تحقیق و راهنمای تحصیل» را خواستار شد که برای سال ۸۳ آماده شده و یک سال در برنامه درسی حوزه خواهران تدریس شد و سال بعد بواسطه پیچیدگی در متن، از برنامه درسی حذف گردید.

از آن سال تا کنون، هر سال کارگاه‌های «روش تدریس، روش تحقیق و روش تحصیل» توسط راقم سطور، براساس همان کتاب‌ها برای اساتید و طلاب برگزار می‌شود.

انجام وظیفه مستمر تبلیغی در ایام محرم و صفر، ماه مبارک رمضان و ایام فاطمیه، سبب تولید مباحث «منطق امام حسین علیه‌السلام» ، «شاخص‌های دینداری در دنیای معاصر» ، «قرآن شناسی» ، «شاخص‌های حیات طیبه» ، «فرهنگ زن مسلمان» ، «راهبردهای امربمعروف و نهی از منکر» ، «مقتل‌شناسی» ، «نظام فکری فرد مسلمان» و «مدل حکومت در اسلام» گردید.

در سال ۱۴۲۰ قمری(۱۳۸۴) بواسطه برگزاری کارگاه آموزشی «مدل‌ تفکر و تصمیم‌سازی» برای جمعی از پزشکان اعضاء هیئت علمی که قصد تشکیل کانون تفکر دانشگاه پزشکی مشهد مقدس را داشتند، کتاب آموزشی و کارگاهی «کانون تفکر و مدل‌های تصمیم‌سازی» پدید آمد.

[مکتوبات خطی علامه طهرانی قدس‌سره ]

سال ۱۴۲۱ قمری(۱۳۸۵) بطور متمرکز به طراحی و تولید سایت سه زبانه «علوم و معارف اسلام » حاوی مجموعه تمام متن از تالیفات علامه طهرانی رضوان الله علیه، سپری شد و مجموعه الکترونیکی این آثار نیز عرضه گردید. این مجموعه تألیفات،‌ یک نظام فکری توحیدمحور در کلیه معارف است.

همچنین طراحی و تولید وبگاه «مکتوبات خطی علامه طهرانی قدس‌سره » که حاوی بیش از پنج‌ هزار صفحه دست‌خط ایشان بود انجام و بارگذاری گردید. این مجموعه یک گنجینه نفیس از طرائف‌الحکم است که در حیطه‌های مختلف علوم اسلامی عرضه شده است. نرم‌افزار مدیریت تولید محتوای موضوعی این آثار (CMS) نیز طراحی و تولید شد تا جستجوی موضوعی و هوشمند در این مجموعه در آینده قابل بهره‌برداری شود.

[موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام]

از سال ۱۴۲۲ قمری (۱۳۸۶) با همراهی و همت اِخوان فی الله حجج اسلام حاج شیخ مسعود حاج‌ابراهیمی و شیخ مهدی زردوزنیا و حاج سیدمحسن دعایی، موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام به‌عنوان یک سازمان مردم‌نهاد (NGO) تاسیس گردید و کلیه فعالیت‌های تحقیقاتی و آموزشی و فرهنگی تبلیغی، متمرکز در این موسسه شد.

چشم انداز، برنامه راهبردی، و برنامه ده‌ساله موسسه تدوین گردید، تلاش شد تا باورها،‌ارزش‌ها، سیاست‌ها و روش‌های موسسه، دقیق‌سازی شود و برنامه تلاش علمی در زندگی قرار گیرد. (تفصیل این موارد در سایت موسسه در دسترس است.) از آن سال تا کنون به عنوان معاونت برنامه‌ریزی و تحقیقات موسسه،‌ خدمت‌گذاری صورت می‌گیرد.

برای ارتقاء موسسه، به مرکز تحقیقات راهبردی علوم و معارف اسلام، مدرک رسمی سطح چهار حوزه را مطالبه کردند؛ که پس از گذراندن آزمون جامع حاوی کتاب‌های «اصول‌الفقه المقارن للسیدالحکیم، القواعدالفقهیه للایروانی، فقه‌القرآن للفاضل‌المقداد و مدخلی بر علم فقه»، پایان‌نامه سطح چهار با عنوان «الگوریتم اجتهاد، روش‌شناسی نظریه‌پردازی فقهی» رقم خورد.

در سال ۱۴۲۳ قمری (۱۳۸۷) خداوند امانتش به نام فاطمه را که ده سال در این دنیا همراه کرده بود، پس گرفت و رفتنش سبب شد تا کتاب «مُسَکِّنُ الفُواد» تالیف شهید ثانی، توسط راقم سطور ترجمه‌ و با نام «آرام‌بخش دل‌ها در مصیبت و بلاها» منتشر شود به‌امید اینکه قلوب داغ‌دیده را مرهمی از الطاف اهل‌بیت علیهم‌السلام باشد.

در طول این سال‌ها، به‌حول و قوه الهی و الطاف ولی‌عصر عجل‌الله تعالی فرجه و نَفَس اولیاء، موارد زیر طراحی و به اندازه صفحاتی مختصر اما راهبردی تولید شده‌ و در سایت موسسه مطالعات راهبردی به تدریج قابل دسترس است:

  • ۱. پارادایم شبکه‌ای (بسته مبانی نظری برای هرگونه نظریه‌پردازی دینی)
  • ۲. مدل نظریه‌پردازی و تولید علم
  • ۳. رویکردهای تحقیقاتی و رویکرد شبکه‌ای (مباحثی در فلسفه علم و روش‌شناسی)
  • ۴. روش تحقیق مدل‌سازانه (ابزار تولید مدل‌های دینی)
  • ۵. روش تفکر شبکه‌ای (ابزار روش تحقیقی)
  • ۶. حکمت و عرفان تمدن‌ساز
  • ۷. چهارگانة حکمت صدرایی، عرفان شیعی، اخلاق مَلِکی، فقه جواهری
  • ۸. هستی شبکه‌ای (مبنای هستی‌شناسانه اسلام)
  • ۹. انسان شبکه‌ای (مبنای انسان‌شناسانه اسلام)
  • ۱۰. بسته معرفت‌شناسانه مبتنی بر دیدگاه حکماء اسلام
  • ۱۱. علم شبکه‌ای (مبنای علم‌شناسانه اسلام)
  • ۱۲. عدل شبکه‌ای (مبنای ارزش‌شناسانه اسلام)
  • ۱۳. تمدن شبکه‌ای (نقشه تمدنی، فرآیندهای تمدنی، شاخص مرکزی تعالی تمدنی)
  • ۱۴. فلسفه‌های مضاف (ابزار تمدن‌سازی – با تاکید بر چگونگی تولید فلسفه‌های مضاف)
  • ۱۵. بسته فلسفه‌های مضاف با رویکرد کاربردی (فلسفه اخلاق، حقوق، سیاست، ...)
  • ۱۶. آینده‌پژوهی اسلام
  • ۱۷. آرمان‌شهر اسلام (چیستی و چگونگی)
  • ۱۸. مدل علم دینی (استنباط فرآیندی) + بررسی تطبیقی مدل‌های ارائه شده
  • ۱۹. نقد دیدگاه آیت‌الله جوادی در مورد علم دینی
  • ۲۰. دین سیستمی (مبنای دین‌شناسانه۱)
  • ۲۱. دین راهبردی (مبنای دین‌شناسانه۲)
  • ۲۲. منطق فهم دین و الگوریتم اجتهاد
  • ۲۳. اجتهاد سیستمی
  • ۲۴. شبکه مبانی اجتهادی در عملیات استنباط
  • ۲۵. بسته مبنایی «تفسیر متن» (زیرساخت استنباط در گزاره‌های دینی)
  • ۲۶. حوزه تمدن‌ساز (چیستی و چرایی)
  • ۲۷. فقه تمدنی (مبنای فقاهتی تمدن‌سازی اسلامی)
  • ۲۸. ابواب فقه تمدنی
  • ۲۹. ایده بازتعریف باب‌بندی جوامع حدیثی (با رویکرد تمدنی)
  • ۳۰. برنامه تحول در حوزه‌ها (چگونگی حوزه تمدنی)
  • ۳۱. روش تحصیل اثربخش در حوزه‌ها
  • ۳۲. روش تدریس اثربخش در حوزه‌ها (مدل آموزش پنج بُعدی)
  • ۳۳. مدل برنامه‌ریزی راهبردی و لایه‌های برنامه‌ای در تدوین اسناد بالادستی
  • ۳۴. فرمول کارآمدی
  • ۳۵. نقشه اسماءالله و معادل‌سازی تمدنی
  • ۳۶. شاخص مرکزیِ «توحید» (چیستی و چگونگی تحقق)
  • ۳۷. شاخص‌های عملیاتی «عبودیت» و «تقوی»
  • ۳۸. عرفان شیعی فقاهتی
  • ۳۹. بازتعریف وحدت وجود براساس عرفان شیعی
  • ۴۰. مکتب عرفانی معرفت‌نفسی
  • ۴۱. توحید اجتماعی تمدنی
  • ۴۲. مدل موضوع‌شناسی فقهی در مقیاس تمدنی
  • ۴۳. نقشه عرصه‌های پیشرفت و توسعه
  • ۴۴. مدل حقوق بشر با اقتباس از نگرش اسلام
  • ۴۵. شبکه مسائل فرهنگ
  • ۴۶. نقطه شروع مهندسی فرهنگی
  • ۴۷. مدل مدیریت فرهنگی
  • ۴۸. عناصر ده‌گانه فرهنگ
  • ۴۹. سبک زندگی (چگونگی تولید)
  • ۵۰. مدل طبقه‌بندی علوم با اقتباس از نگرش اسلام
  • ۵۱. علوم انسانی اسلامی (مدل معرفتی و مدل عملیاتی)
  • ۵۲. درسنامه شبکه مسائل علوم انسانی برای حوزه‌ها
  • ۵۳. شاخص‌های انسان سالم (بررسی تطبیقی دیدگاه‌های روان‌شناسانه و جامعه‌شناسانه با دیدگاه اسلام)
  • ۵۴. مدل‌ نیازهای انسان (بررسی تطبیقی دیدگاه‌های روان‌شناسانه و جامعه‌شناسانه با دیدگاه اسلام)
  • ۵۵. مدل آزادی با اقتباس از نگرش اسلام
  • ۵۶. معنای زندگی (بررسی تطبیقی دیدگاه‌های روان‌شناسانه و جامعه‌شناسانه با دیدگاه اسلام)
  • ۵۷. الگوی اسلامی پیشرفت (نقشه عملیاتی و محتوای مفهومی و برنامه‌ای)
  • ۵۸. برنامه و نتایج دوره تربیت محقق طراح سیستم‌های دینی
  • ۵۹. شاخص‌های محقق تمدن‌ساز
  • ۶۰. تبلیغ تمدن‌ساز
  • ۶۱. برنامه، نتایج و فرآیند کارگاه‌های نگرشی دیگر (نگرش سیستمی به مفاهیم اصلی دین)
  • ۶۲. تک‌تک عناوین کارگاه‌های نگرشی دیگر (نگرشی دیگر به زیارت، مهدویت، حجاب، ...)
  • ۶۳. حوزه بیست سال آینده
  • ۶۴. پروتکل تحصیلی فقه کاربردی، اصول کاربردی و فلسفه کاربردی در سطوح عالی (کاربرد برای فرآیندسازی در مقیاس تمدنی)
  • ۶۵. ایدة بسته کنترل کیفیت با اقتباس از نگرش اسلام
  • ۶۶. مدل تصمیم‌سازی شبکه‌ای
  • ۶۷. مدل رسانه اثربخش (مدل سه فرآیندی)
  • ۶۸. فرآیند منضبط‌کردن و دقیق‌سازی عرف در استنباطات فقهی
  • ۶۹. راهبرد اخلاق پزشکی با اقتباس از نگرش اسلام (با بررسی تطبیقی)
  • ۷۰. ضرورت حیاتی و چگونگی رویکردهای تطبیقی در مطالعات دینی
  • ۷۱. مدل سطوح فهم و ادراک (و تاثیر آنها در آموزش و تحقیق)
  • ۷۲. شاخص‌های ده‌گانه خلاقیت با اقتباس از نگرش اسلام (با بررسی تطبیقی)
  • ۷۳. زیرساخت‌های مدل تامین اجتماعی با اقتباس از نگرش اسلام (با بررسی تطبیقی)
  • ۷۴. فرآیند تولید شاخص‌ها برای مدل‌سازی دینی
  • ۷۵. مدل توسعه معرفت (برنامه‌ریزی استراتژیک برای زندگی فردی)
  • ۷۶. فرمولاسیون نوشابه رضوی
  • ۷۷. چرخه از دانه تا خانه در نان (با اقتباس از نگرش اسلام)
  • ۷۸. برنامه راهبردی حکمت و عرفان برای بیست سال آینده
  • ۷۹. نقاط تکمیل محتوای علم اصول فقه برای تولید تمدنی
  • ۸۰. ایده توضیح المسائل تمدنی
  • ۸۱. سیستم بهداشتی اسلام
  • ۸۲. پروتکل خانواده موفق با اقتباس از نگرش اسلام (ایزوی خانواده)
  • ۸۳. مهارت‌های زندگی با اقتباس از نگرش اسلام
  • ۸۴. امربمعروف و نهی‌از منکر = سیستم کنترل کیفیت اجتماعی
  • ۸۵. حجاب و مدیریت احساس
  • ۸۶. ضرورت زبان‌شناسی برای طلاب حوزه
  • ۸۷. ترجمه بلاغی (چیستی چرایی و چگونگی)
  • ۸۸. ضرورت الگوریتم‌سازی و رویکردالگوریتمی در تحقیقات دینی
  • ۸۹. تفاوت روشی اخلاق و عرفان در تربیت
  • ۹۰. حوزه مهارت‌محور (شاخص‌های ارزیابی مهارتی در حوزه‌ها)
  • ۹۱. مدل توسعه مهارت‌محور
  • ۹۲. مدل نیازمحور در کتب معارف دانشگاه‌ها (با رویکرد موضوع‌شناسانه و سیستمی در مقیاس تمدنی)
  • ۹۳. کدهای اخلاق حرفه‌ای با اقتباس از نگرش اسلام
  • ۹۴. هویت کانون تفکر و چگونگی فعال‌سازی و رشد آن
  • ۹۵. کاربرد منطق فازی در تحلیل گزاره‌های دین (با پیاده‌سازی بر مفهوم تقوی)
  • ۹۶. مدل آموزش اخلاق در حوزه‌ها
  • ۹۷. جوان مسلمان و معیارهای تصمیم‌گیری در دنیای معاصر (دین‌داری در دنیای معاصر)
  • ۹۸. مدل مشارکت حداکثری در تصمیم‌سازی حکومتی (مدل دموکراسی اصناف)
  • ۹۹. مدل آمایش سرزمین با اقتباس از نگرش اسلام
  • ۱۰۰. گزارش محتوایی و راهبردی از دروه‌های ضیافت اندیشه اعضاء هیئت علمی دانشگاه‌ها
  • ۱۰۱. نظریه «روح معنا» نقطه عزیمت برای فرآیندسازی در مقیاس تمدنی
  • ۱۰۲. شبکه علوم حوزوی با رویکرد تمدنی و مهارتی
  • ۱۰۳. ایده شکل‌گیری قطب علمی «علم دینی»
  • ۱۰۴. ایده شکل‌گیری قطب علمی «عرفان شیعی»
  • ۱۰۵. روش‌شناسی اصولیین در تحلیل مسائل و موضوعات
  • ۱۰۶. روش‌شناسی استنباط فقهاء (بررسی تطبیقی)
  • ۱۰۷. روش تحقیق مبتنی بر فلسفه (چگونگی انتزاع روش‌شناسی از فلسفه)
  • ۱۰۸. الگوریتم تولید تعریف در منطق (رویکرد تولید تعاریف سیستمی)
  • ۱۰۹. برنامه تکمیل علم منطق با مباحث روش‌شناسی و مدل‌سازی
  • ۱۱۰. چگونگی جمع دلالی در رویکرد سیستمی به گزاره‌های دین
  • ۱۱۱. مقبوله عمربن حنظله یا مدل تصمیم‌سازی و مدیریت بحران‌های معرفتی
  • ۱۱۲. ولایت فقیه = مدل حکومت اسلام (با تبیین سازه‌های حاکمیتی)
  • ۱۱۳. ولایت فقیه در دیدگاه علامه آیت‌الله حسینی طهرانی قدس‌سره
  • ۱۱۴. منظومه فکری علامه آیت‌الله حسینی طهرانی قدس‌سره
  • ۱۱۵. دیدگاه‌های سیاسی علامه آیت‌الله حسینی طهرانی قدس‌سره
  • ۱۱۶. روش تربیتی علامه آیت‌الله حسینی طهرانی قدس‌سره
  • ۱۱۷. سبک زندگی زن مسلمان
  • ۱۱۸. ضرورت اتحاد تقویم و تاریخ، پرچم و پول و مرزها در جهان اسلام
  • ۱۱۹. نقشه ظهور (رویکرد سیستمی به حوادث قبل از ظهور)
  • ۱۲۰. چگونگی انتظار فعال در عصر غیبت
  • ۱۲۱. قرآن‌شناسی از دید یک کتاب‌شناس
  • ۱۲۲. مدلی برای احیاء نسخ خطی
  • ۱۲۳. ترجمه بلاغی و تفسیری نماز و تاثیر آن در حضور قلب
  • ۱۲۴. چگونگی تحلیل ادبی آیات قرآن برای تولید سناریوهای تصویری
  • ۱۲۵. اهمیت کتاب «النفحات الرحمانیه» بانو امین اصفهانی (بحث شهودهای عرفانی)
  • ۱۲۶. روش الگوریتمی تحلیل و تفسیر آیات و روایات
  • ۱۲۷. حج و عمره اثربخش (برنامه و فرآیندهای معرفتی و عملیاتی سفر حج و عمره) + زیارت فعال
  • ۱۲۸. منطق امام حسین علیه‌السلام (تحلیل شبکه‌ای)
  • ۱۲۹. نقد نظریه اندیشه مدون آیت‌الله هادوی (نیازمندی‌های تکمیلی نظریه)
  • ۱۳۰. بازتعریف مکاسب محرمه شیخ انصاری با رویکرد تمدنی
  • ۱۳۱. بسته فشرده الله‌شناسی،‌ امام‌شناسی، معادشناسی، قرآن‌شناسی، ولایت‌فقیه‌شناسی، عرفان‌شناسی (از دیدگاه علامه طهرانی قدس‌سره)
  • ۱۳۲. گزارش از پنج هزار صفحه مکتوبات خطی علامه طهرانی قدس‌سره
  • ۱۳۳. برنامه رشته تخصصی ادبیات عرب در حوزه (برای سطح سه و چهار)
  • ۱۳۴. برنامه رشته تخصصی کلام اسلامی (سطح سه)
  • ۱۳۵. پروتکل تحصیلی درس خارج
  • ۱۳۶. برنامه رشته حکمت و عرفان شیعی (برای سطح سه و چهار)
  • ۱۳۷. بازخوانی هویت فلسفه و عرفان (فلسفة فلسفه و فلسفة عرفان)
  • ۱۳۸. روش‌شناسی فلسفه و عرفان (با تاکید بر کشف پارادایم‌ها و رویکردها و کشف الگوریتم‌های فکری)
  • ۱۳۹. توصیف و تبیین شاخص‌های فلسفه و عرفان مطلوب
  • ۱۴۰. استخراج و طراحی سیستم هستی‌شناسانه اسلام (هرم هستی، نقطه مختصات انسان، معادلات حرکت انسان در شبکه هستی)
  • ۱۴۱. ایده جدول‌های تطبیقی میان قرائت‌های مختلف فلسفی عرفانی در اسلام و در جهان (به هدف ایجاد توانایی فضای تحقیق و قضاوت عند البلوغ)
  • ۱۴۲. ارائه محتوایی سایت موسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام (که به‌صورت دو واحد آموزشی طراحی شده است)

کلیه موارد فوق، ویرایش یک بوده و نقصان‌های بسیار دارند که امید است با ابزار نقد متخصصین، اصلاح و تکمیل شوند.

در سال ۱۴۳۶ قمری (۱۳۹۳) مجوز تاسیس مرکز تخصصی حوزوی فلسفه کلام اسلامی (برای سطح سه حوزه = کارشناسی ارشد) از حوزه علمیه خراسان اخذ شد و مرکز تخصصی «نور حکمت رضوی» با ماموریت تربیت محقق و مدرس علوم عقلی شروع به فعالیت کرد.

[برنامه‌های آتی]

برنامه دو دهه‌ آتی، اگر مشیّت الهی تعلق بگیرد، عبور از روش‌ها و تمرکز بر استخراج قطره‌هایی از دریای قرآن و علوم اهل‌بیت علیهم‌السلام، در قالب فعالیت‌های زیر است:

  • ۱. ترجمه بلاغی قرآن،‌ نهج‌البلاغه، صحیفه سجادیه و مفاتیح الجنان
  • ۲. شرح و حاشیه بر تفسیر المیزان (به هدف شفاف‌سازی معانی فرآیندی)
  • ۳. اعتباریابی و باب‌بندی احادیث براساس ابواب تمدنی
  • ۴. تکمیل درسنامه «عرفان شیعی فقاهتی» و فعال‌سازی رشته حکمت و عرفان شیعی
  • ۵. تکمیل درسنامه «حوزه و تمدن‌سازی»
  • ۶. ویرایش دوم الگوی اسلامی پیشرفت
  • ۷. شبیه‌سازی توضیح‌المسائل تمدنی (مبتنی بر الگوی پیشرفت اسلام)
  • ۸. فعال‌سازی رشته تخصصی فقه تمدنی
  • ۹. تولید جداول تطبیقی نظام معرفتی، قانونی و فرهنگی اسلام با دیگر ادیان
  • ۱۰. تالیف کتاب «علوم قلبی»
  • ۱۱. طراحی سیستم تامین اجتماعی اسلام
  • ۱۲. تدوین کتاب «آرمان‌شهر اسلام»

این بنده، نیم‌نَفَس‌هایی را که در زندگی می‌کشد، مرهون الطاف آستان ملائک‌پاسبان حضرت رضا علیه‌السلام است که بر قلب ولیّ‌اش علامه‌آیه‌الله حاج‌سیدمحمدحسین حسینی طهرانی قدس‌سره جاری ساخت.

[راهبرد طلبگی]

قال الصادق علیه‌السلام:

إنْ أَرَدْتَ الْعِلْمَ فَاطْلُبْ أَوَّلاً فِی‌ نَفْسِکَ حَقِیقَهَْْ الْعُبُودِیَّةِ ، وَ اطْلُبِ الْعِلْمَ بِاسْتِعْمَالِهِ ، وَاسْتَفْهِم، اللَهُ یُفْهِمُکَ. [۱]

«فعال‌کردن احساس بندگی خداوند» کلید دست‌یابی به آگاهی‌های جامع است.

والحمدلله رب العالمین

۲۵ شوال ۱۴۳۵ قمری

شیخ عبدالحمید واسطی

پانویس

۱. بحارالانوار، ج۱ ص۲۲۵

عناوین دیگر این نوشتار
  • حجة الاسلام و المسلمین شیخ عبدالحمید واسطی (عنوان اصلی)
  • عبدالحمید واسطی
  • واسطی
  • حمید واسطی