کانال تلگرام عرفان و حکمت
عرفان وحکمت
در پرتو قرآن وعترت
دانشنامه
  • مقاله

    بخش مقالات و یادداشتها دربرگیرنده نوشته‌های علمی‌ای است که شرائط درج در بخش دانشنامه را ندارد.
    مقاله متنی علمی است که نسبة طولانی و دارای ارجاعات و تحقیق باشد.
    یادداشت یا فیش متن علمی کوتاهی است که می‌تواند در دراز مدت تأمین کننده محتوای یک مقاله باشد.
  • دانشنامه

    دانشنامه، به ارائه مباحث علمی کلی و جامع مربوط به یک مدخل می‌پردازد.
    منظور از مدخل در اینجا یک اصطلاح (مانند: توحید افعالی، اعیان ثابته و...) یا اسم خاص (کتاب، شخصیت و ...) یا موضوع خاص (مانند: ادله وحدت وجود، تاریخ فلسفه، ...) است که به طور طبیعی در فضای مجازی مورد جستجو قرار می‌گیرد.
    در ذیل مدخل‌ها می‌توانید به فهرست مقالات، یادداشتها و پرسش و پاسخهای مرتبط با آن موضوع نیز دست پیدا کنید. بخشی از محتوای مدخل‌ها برگرفته‌ای از یک متن دیگر است که می‌توانیداز طریق عنوان «متن اصلی» به آن مراجعه کنید.

ترسائی

تغییر عنوان از: ترسایی
انتشار: جمعه ۲۲ ذی‌الحجه ۱۴۳۵

ترسائی به معنای خلاصي از بند تقليد و رسوم اعتباري است. و چون اين حالت بر حضرت عيسی علیه السلام و پيروان ترسايش غالب بود ترسایی نام گرفت. (سیر و سلوک (طرحی نو در عرفان عملی شیعی))

ترسایی در رساله مشواق

ترسائى عبارت است از تجريد و تفريد و خلاصى از ربقه تقليد و ترك قيود و رسوم و عوايق و رفض عادت و نواميس و علايق، چه، اين صفت بر حضرت عيسى على نبينا و آله و عليه السلام و امت او كه ترسا عبارت از ايشان است غالب بود و ترسا بچه مرشد كاملى ديگر كه متصف به صفت ترسائى و تجرد و انقطاع بوده باشد ميرسد و آن كامل را باز به كاملى ديگر تا سلسله منتهى شود به حضرت خواجه عالم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم.

ز ترسائى غرض تجريد ديدم‌خلاص از ربقه تقليد ديدم‌
جناب قدس وحدت دير جان است‌كه سيمرغ بقا را آشيان است‌
ز روح اللّه پيدا گشت اين كاركه از روح القدس آمد پديدار
هم از اللّه در پيش تو جانى است‌كه از روح در وى نشانى است‌
اگر يابى خلاص از نفس ناسوت‌در آيى در جناب قدس لا هوت‌
هر آنكس كه مجرد چون ملك شدچو روح اللّه بر چارم فلك شد
به مردى وارهان خود را چو مردان‌و ليكن حق كس ضايع مگردان‌
ز شرع اريك دقيقه گشت مهمل‌ [۱]شوى در هر دو كون از دين معطل‌
حقوق شرع را زنهار مگذارو ليكن خويشتن را هم نگهدار
ز سوزن [۲] نيست، الا مايه غم‌به جا بگذار چون عيسى مريم‌
حقيقى شو ز هر قيد [۳] مذاهب‌درا در دير دين مانند راهب‌
ترا تا در نظر اغيار و غير است‌اگر در مسجدى آن عين دير است‌
چو بر خيزد ز پيشت كسوت‌ [۴] غيرشود بهر تو مسجد صورت دير
نمى‌دانم بهر حالى كه هستى‌خلاف نفس بيرون كن كه رستى‌
بت و زنار و ترسائى و ناقوس‌اشارت شد همه بر ترك ناموس‌
اگر خواهى كه گردى بنده خاص‌مهيا شو، براى صدق و اخلاص‌
برو خود را ز راه خويش بر گيربه هر يك لحظه، ايمانى ز سر گير [۵]
بباطن نفس ما چون هست كافرمشو راضى بدين اسلام ظاهر
ز نو هر لحظه ايمان تازه گردان‌مسلمان شو، مسلمان شو، مسلمان‌
بسى ايمان بود كز كفر زايدنه كفر است آن كز آن ايمان نزايد
ريا و سمعه و ناموس بگذاربيفكن خرقه و بدبند زنار
چو پير ما شو انذر كفر فردى‌اگر مردى بده دل را به مردى‌
به ترسا زاده، ده دل را به يكبارمجرد شو ز هر اقرار و انكار

پانویس

۱. كذا في المتن (ف).

۲. در نسخه كهنه: ز روزن (ف).

۳. در بياض: ز هر دين مذاهب (ف).

۴. در نسخه كهنه: صورت (ف).

۵. در نسخه كهنه: بهر يك لحظه در ايمان ز سر گير (ف).

عناوین دیگر این نوشتار
  • ترسائی (عنوان اصلی)
  • ترسایی