عرفان وحکمت
در پرتو قرآن وعترت
پرسش و پاسخ
  • مقاله

    بخش مقالات و یادداشتها دربرگیرنده نوشته‌های علمی‌ای است که شرائط درج در بخش دانشنامه را ندارد.
    مقاله متنی علمی است که نسبة طولانی و دارای ارجاعات و تحقیق باشد.
    یادداشت یا فیش متن علمی کوتاهی است که می‌تواند در دراز مدت تأمین کننده محتوای یک مقاله باشد.
  • دانشنامه

    دانشنامه، به ارائه مباحث علمی کلی و جامع مربوط به یک مدخل می‌پردازد.
    منظور از مدخل در اینجا یک اصطلاح (مانند: توحید افعالی، اعیان ثابته و...) یا اسم خاص (کتاب، شخصیت و ...) یا موضوع خاص (مانند: ادله وحدت وجود، تاریخ فلسفه، ...) است که به طور طبیعی در فضای مجازی مورد جستجو قرار می‌گیرد.
    در ذیل مدخل‌ها می‌توانید به فهرست مقالات، یادداشتها و پرسش و پاسخهای مرتبط با آن موضوع نیز دست پیدا کنید. بخشی از محتوای مدخل‌ها برگرفته‌ای از یک متن دیگر است که می‌توانیداز طریق عنوان «متن اصلی» به آن مراجعه کنید.
عرفان و حکمت > پرسش و پاسخ > چگونه خداوندی که از جسم منزه است، به اجسام، جسمیت بخشیده است؟

چگونه خداوندی که از جسم منزه است، به اجسام، جسمیت بخشیده است؟

چنان كه روشن است: «فاقد شيئى معطى شيئى نخواهد شد» اگر اين قاعده كليّت داشته و استثناپذير نيست، پس چگونه پروردگار «جسميّت» به اشياء بخشيده و خود منزّه از آن مى‌باشد؟

علامه سید محمد‌حسین طباطبائی
پاسخ:۱

منبع: بررسى‌هاى اسلامى(به كوشش سيد هادى خسرو شاهى)، ج‌۲، ص: ۲۰۸

قاعده «فاقد شيى‌ء معطى شيى‌ء نمى‌شود» قاعده‌اى است فلسفى و استثناناپذير و طبق اين قاعده هر علتى بايد واجد همان معلول باشد كه ايجادش نموده است و چنان كه در مبحث «جعل» مقرر شده، اثرى كه علت در معلول مى‌گذارد در وجود است فقط و ماهيت معلول ارتباطى با علت ندارد.

بنابراين، علت كمالى را كه به معلول مى‌دهد كمال وجودى است و اما ماهيت، نه علت واجد آن است و نه اثر علت‌ مربوط به آن است. خداوند عزّاسمه آنچه به جسم مى‌دهد وجود كمالات وجودى آن است و اما مفهوم جسم ماهيت است و خداوند نه ماهيت دارد و نه ماهيت‌ساز است.