عرفان وحکمت
در پرتو قرآن وعترت
پرسش و پاسخ
  • مقاله

    بخش مقالات و یادداشتها دربرگیرنده نوشته‌های علمی‌ای است که شرائط درج در بخش دانشنامه را ندارد.
    مقاله متنی علمی است که نسبة طولانی و دارای ارجاعات و تحقیق باشد.
    یادداشت یا فیش متن علمی کوتاهی است که می‌تواند در دراز مدت تأمین کننده محتوای یک مقاله باشد.
  • دانشنامه

    دانشنامه، به ارائه مباحث علمی کلی و جامع مربوط به یک مدخل می‌پردازد.
    منظور از مدخل در اینجا یک اصطلاح (مانند: توحید افعالی، اعیان ثابته و...) یا اسم خاص (کتاب، شخصیت و ...) یا موضوع خاص (مانند: ادله وحدت وجود، تاریخ فلسفه، ...) است که به طور طبیعی در فضای مجازی مورد جستجو قرار می‌گیرد.
    در ذیل مدخل‌ها می‌توانید به فهرست مقالات، یادداشتها و پرسش و پاسخهای مرتبط با آن موضوع نیز دست پیدا کنید. بخشی از محتوای مدخل‌ها برگرفته‌ای از یک متن دیگر است که می‌توانیداز طریق عنوان «متن اصلی» به آن مراجعه کنید.
عرفان و حکمت > پرسش و پاسخ > چه ارتباطی بین معرفت نفس و معرفت خداوند وجود دارد؟

چه ارتباطی بین معرفت نفس و معرفت خداوند وجود دارد؟

در معناى حديث معروف «من عرف نفسه، فقد عرف ربه» در حدود ۱۲ قول (كتاب‌ مصابيح الانوار مرحوم سيدعبداللَّه شبر) بيان شده است، چه ارتباطى بين عرفان نفس و شناسايى ربّ است، وجه ارتباط را بيان فرماييد؟

علامه سید محمد‌حسین طباطبائی
پاسخ:۱

منبع: بررسى‌هاى اسلامى(به كوشش سيد هادى خسرو شاهى)، ج‌۲، ص: ۲۰۷

اصل روايت اين طور است: «من عرف نفسه عرف ربه» و دوازده معنا كه براى اين روايات ذكر شده، به طورى كه يادم مى‌آيد هيچ كدام معناى دقيق روايت نيست، فقط وجهى را كه از راه «فقر» توجيه شده مى‌توان معناى ظاهرى روايت قرار داد و ارتباط در مابين عرفان نفس و شناسايى رب در اين راه است كه نفس موجودى است معلول حق تعالى و در مقابل حق تعالى، هيچ‌گونه استقلالى ندارد و هرچه دارد از آن خداست و مشاهده چنين موجودى، بى‌ مشاهده حق صورت نمى‌گيرد.