عرفان وحکمت
در پرتو قرآن وعترت
پرسش و پاسخ
  • مقاله

    بخش مقالات و یادداشتها دربرگیرنده نوشته‌های علمی‌ای است که شرائط درج در بخش دانشنامه را ندارد.
    مقاله متنی علمی است که نسبة طولانی و دارای ارجاعات و تحقیق باشد.
    یادداشت یا فیش متن علمی کوتاهی است که می‌تواند در دراز مدت تأمین کننده محتوای یک مقاله باشد.
  • دانشنامه

    دانشنامه، به ارائه مباحث علمی کلی و جامع مربوط به یک مدخل می‌پردازد.
    منظور از مدخل در اینجا یک اصطلاح (مانند: توحید افعالی، اعیان ثابته و...) یا اسم خاص (کتاب، شخصیت و ...) یا موضوع خاص (مانند: ادله وحدت وجود، تاریخ فلسفه، ...) است که به طور طبیعی در فضای مجازی مورد جستجو قرار می‌گیرد.
    در ذیل مدخل‌ها می‌توانید به فهرست مقالات، یادداشتها و پرسش و پاسخهای مرتبط با آن موضوع نیز دست پیدا کنید. بخشی از محتوای مدخل‌ها برگرفته‌ای از یک متن دیگر است که می‌توانیداز طریق عنوان «متن اصلی» به آن مراجعه کنید.
عرفان و حکمت > پرسش و پاسخ > تفاوت بی‌نهایت ریاضی با بی‌نهایت فلسفی در چیست؟

تفاوت بی‌نهایت ریاضی با بی‌نهایت فلسفی در چیست؟

در مورد بي‌نهايت كه در مسائل رياضي و فلسفي از آن بحث مي‌شود، چه نظري داريد؟

اگر منبع يا مأخذي در باره اين موضوع، در كتب شرقي يا غربي سراغ داريد، بيان فرماييد.

آیت الله جوادی آملی
پاسخ:۱

منبع: نسيم انديشه دفتر دوم - صفحه ۲۲


يكم. بي‌نهايت كه در رياضي مطرح مي‌شود، گاهي به اين معناست كه هر چه بر آن عدد يا مقدار افزوده شود، باز هم امكان افزايش وجود دارد (لا يَقِفُ). تحقّق چنين بي‌نهايتي روا و روش است.

دوم. بي‌نهايت در فنّ رياضي، گاهي به معناي بُعدي نامتناهي است كه همه اجزاي فرضي نامحدود او، بالفعل موجود باشد؛ تحقّق چنين بي‌نهايتي محال است، گرچه برخي آن را ممكن دانستند.

سوم. بي‌نهايت در فلسفه، به معناي حلقه‌هاي نامتناهي سلسله علل و معلولاتِ فاعلي و غايي است كه ادلّه فراواني بر امتناع آن اقامه شده است.

چهارم. نامحدود بودن سلسله عِلَل اِعدادي و امدادي بي‌محذور است.

پنجم. كتاب‌هايي كه در فن فلسفه الهي تنظيم شده، حاوي مباحث تسلسل و بي‌نهايت است.