عرفان وحکمت
در پرتو قرآن وعترت
پرسش و پاسخ
  • مقاله

    بخش مقالات و یادداشتها دربرگیرنده نوشته‌های علمی‌ای است که شرائط درج در بخش دانشنامه را ندارد.
    مقاله متنی علمی است که نسبة طولانی و دارای ارجاعات و تحقیق باشد.
    یادداشت یا فیش متن علمی کوتاهی است که می‌تواند در دراز مدت تأمین کننده محتوای یک مقاله باشد.
  • دانشنامه

    دانشنامه، به ارائه مباحث علمی کلی و جامع مربوط به یک مدخل می‌پردازد.
    منظور از مدخل در اینجا یک اصطلاح (مانند: توحید افعالی، اعیان ثابته و...) یا اسم خاص (کتاب، شخصیت و ...) یا موضوع خاص (مانند: ادله وحدت وجود، تاریخ فلسفه، ...) است که به طور طبیعی در فضای مجازی مورد جستجو قرار می‌گیرد.
    در ذیل مدخل‌ها می‌توانید به فهرست مقالات، یادداشتها و پرسش و پاسخهای مرتبط با آن موضوع نیز دست پیدا کنید. بخشی از محتوای مدخل‌ها برگرفته‌ای از یک متن دیگر است که می‌توانیداز طریق عنوان «متن اصلی» به آن مراجعه کنید.
عرفان و حکمت > پرسش و پاسخ > آیا می‌توان در مجردات فکر کرد؟

آیا می‌توان در مجردات فکر کرد؟

چنان كه در رساله لقائيه‌ مرحوم ميرزا جواد آقاملكى مسطور است، فكر در معرفةالنفس مفتاح معرفة الرّب است، با توجه به اين‌كه نفس از مجردات است، آيا فكر مى‌تواند به مجردات راه پيدا نمايد يا خير؟

در صورت امكان آن، مستدعى است طريق فكر را واضح‌تر از آنچه در آن رساله ضبط شده، بيان فرماييد؟

علامه سید محمد‌حسین طباطبائی
پاسخ:۱

منبع: بررسى‌هاى اسلامى(به كوشش سيد هادى خسرو شاهى)، ج‌۲، ص: ۲۰۷ و ۲۰۸

فكر در مجردات راه پيدا مى‌كند، چنان كه در ماديات راه پيدا مى‌كند، در فلسفه‌ در بخش مجردات مسائل زيادى در مجردات حل شده است، ولى مراد از فكر در اين‌جا غير از معناى معروف آن است و آن اين است كه انسان در جايى خلوت و بى‌سر و صدا آرام نشسته و چشم‌ها را پوشيده، به صورت خود توجه كند، مانند كسى كه در آيينه به صورت خود نگاه مى‌كند و از هر صورت خيالى كه به ذهن او خطور مى‌كند اعراض نموده، فقط به صورت خود نگاه كند.