عرفان وحکمت
در پرتو قرآن وعترت
پرسش و پاسخ
  • مقاله

    بخش مقالات و یادداشتها دربرگیرنده نوشته‌های علمی‌ای است که شرائط درج در بخش دانشنامه را ندارد.
    مقاله متنی علمی است که نسبة طولانی و دارای ارجاعات و تحقیق باشد.
    یادداشت یا فیش متن علمی کوتاهی است که می‌تواند در دراز مدت تأمین کننده محتوای یک مقاله باشد.
  • دانشنامه

    دانشنامه، به ارائه مباحث علمی کلی و جامع مربوط به یک مدخل می‌پردازد.
    منظور از مدخل در اینجا یک اصطلاح (مانند: توحید افعالی، اعیان ثابته و...) یا اسم خاص (کتاب، شخصیت و ...) یا موضوع خاص (مانند: ادله وحدت وجود، تاریخ فلسفه، ...) است که به طور طبیعی در فضای مجازی مورد جستجو قرار می‌گیرد.
    در ذیل مدخل‌ها می‌توانید به فهرست مقالات، یادداشتها و پرسش و پاسخهای مرتبط با آن موضوع نیز دست پیدا کنید. بخشی از محتوای مدخل‌ها برگرفته‌ای از یک متن دیگر است که می‌توانیداز طریق عنوان «متن اصلی» به آن مراجعه کنید.
عرفان و حکمت > پرسش و پاسخ > آیا مخالفان فلسفه و عرفان نافی تعقل جا زده می شوند؟

آیا مخالفان فلسفه و عرفان نافی تعقل جا زده می شوند؟

بسم الله الرحمن الرحیم

نظر شما در مورد مقاله "چرا مخالفان فلسفه و عرفان نافی تعقل جا زده می شوند؟" در وبلاگ «خطاهای ذهنی» چیست؟

حاج شیخ محمد حسن وکیلی
پاسخ:۱

زحمات نویسنده محترم مقاله و اعتدال ایشان در انتقاد از فلسفه قابل تقدیر است ولی پیش فرض ایشان کاملاً خطاست. بنده در حد مطالعات خودم تا بحال ندیده‌ام کسی از سرشناسان همه مخالفان فلسفه و عرفان را نافی تعقل جا بزند. آنچه در فضاهای علمی ما هست در میان مخالفان فلسفه و عرفان سه گروه مخالف با تعقل عمیق و فلسفی می‌باشند: ۱. اخباریان ۲. شیخیه کریمخانیه ۳. تفکیکیان

البته حکم درباره هیچ یک از این سه گروه به شکل عام ممکن نیست ولی مسلماً در هر گروه عده‌ی قابل توجهی نافی تعقلند.

عباراتی که نویسنده محترم مقاله آورده‌اند دربارة تفکیکیان و اقران ایشانست. مؤسس مکتب تفکیک با هر نوع تعقل به معنای انتقال از تصورات و تصدیقات معلوم به تصورات و تصدیقات مجهول مخالف بودند و این مسأله هیچ جای شک و تردید از نظر تاریخی ندارد و این بنده هم در بحث‌های تاریخ تفکیک شواهد ان را مفصل بررسی نموده‌است.

معاصران ما نیز که چهره شاخص آنها جناب آقای حکیمی و جناب آقای سیدان می‌باشند با تعقل عمیق در نظریات مخالفند نه هر تعقلی. شرح آراء ایشان در کتاب صراط مستقیم آمده است و در هر صورت این گروه خاص از مخالفان عرفان و فلسفه نافی تعقل فلسفی اند ولی این مسأله دلیل نمی‌شود که کسی همه مخالفان عرفان و فلسفه را به عقل‌ستیزی یا نفی تعقل متهم کند چنانکه کسی نیز چنین نکرده است. و نویسنده میان «برخی» و «همه» خلط نموده و حکم را عام فرض کرده و سپس نقد نموده‌اند.