عرفان وحکمت
در پرتو قرآن وعترت
پرسش و پاسخ
  • مقاله

    بخش مقالات و یادداشتها دربرگیرنده نوشته‌های علمی‌ای است که شرائط درج در بخش دانشنامه را ندارد.
    مقاله متنی علمی است که نسبة طولانی و دارای ارجاعات و تحقیق باشد.
    یادداشت یا فیش متن علمی کوتاهی است که می‌تواند در دراز مدت تأمین کننده محتوای یک مقاله باشد.
  • دانشنامه

    دانشنامه، به ارائه مباحث علمی کلی و جامع مربوط به یک مدخل می‌پردازد.
    منظور از مدخل در اینجا یک اصطلاح (مانند: توحید افعالی، اعیان ثابته و...) یا اسم خاص (کتاب، شخصیت و ...) یا موضوع خاص (مانند: ادله وحدت وجود، تاریخ فلسفه، ...) است که به طور طبیعی در فضای مجازی مورد جستجو قرار می‌گیرد.
    در ذیل مدخل‌ها می‌توانید به فهرست مقالات، یادداشتها و پرسش و پاسخهای مرتبط با آن موضوع نیز دست پیدا کنید. بخشی از محتوای مدخل‌ها برگرفته‌ای از یک متن دیگر است که می‌توانیداز طریق عنوان «متن اصلی» به آن مراجعه کنید.
عرفان و حکمت > پرسش و پاسخ > آیا روایت «السعید سعید فی بطن امه و الشقی شقی فی بطن امه»، با مسئله اختیار انسان سازگار است؟

آیا روایت «السعید سعید فی بطن امه و الشقی شقی فی بطن امه»، با مسئله اختیار انسان سازگار است؟

آيا روايت «السعيد سعيد في بطن امّه و الشقي شقي في بطن امّه»، با مسئله اختيار انسان سازگار است؟

آیت الله جوادی آملی
پاسخ:۱

منبع: نسيم انديشه دفتر دوم - صفحه ۵۵ و ۵۶


حديثي كه مرحوم صدوق در كتاب من لا يحضره الفقيه نقل كرده‌اند، چنين است:

«الشَّقِي مَنْ شَقِي فِي بَطْنِ اُمِّهِ».[۱]

سپس از وجود مبارك معصوم پرسيدند: شقي در بطن مادر شقي است، يعني چه؟ آن حضرت در پاسخ فرمود:

خدا از مسير زندگي كودكي كه در رحم مادر است، آگاهي دارد و مي‌داند كه اين كودك، كودكي و نوجواني و... خود را چگونه مي‌گذراند؛ كي به كاروان طالبان علم مي‌پيوندد، با چه كسي رفيق مي‌شود، در فلان دو راهي با اختيار خود، كدام راه را برمي‌گزيند يا با مقدم داشتن شهوت و غضب خود در كارها، با اراده خود به شقاوت روي‌مي‌آورد.

شقي بودن در رحم مادر، به اين معني نيست كه در رحم مادر، به او سرنوشت شقاوت دهند و بگويند تو حتماً بايد شقي باشي. خدا همه را سعادتمند خلق كرد و در سوره شمس فرمود:

(فَاَلهَمَها فُجورَها وتَقوها) [۲]؛ هر دو راه فجور و تقوا را به انسان نماياند.

پانویس

۱. قال رسول الله‌(صلي الله عليه و آله و سلم): «الشَّقِي مَنْ شَقِي فِي بَطْنِ اُمِّهِ وَ السَّعِيدُ مَنْ وُعِظَ بِغَيْرِهِ».(الكافي، ج۸، ص۸۱؛ من لا يحضره الفقيه،ج۴، ص۳۷۷ ).

۲. سوره شمس، آيه ۸.