عرفان وحکمت
در پرتو قرآن وعترت
پرسش و پاسخ
  • مقاله

    بخش مقالات و یادداشتها دربرگیرنده نوشته‌های علمی‌ای است که شرائط درج در بخش دانشنامه را ندارد.
    مقاله متنی علمی است که نسبة طولانی و دارای ارجاعات و تحقیق باشد.
    یادداشت یا فیش متن علمی کوتاهی است که می‌تواند در دراز مدت تأمین کننده محتوای یک مقاله باشد.
  • دانشنامه

    دانشنامه، به ارائه مباحث علمی کلی و جامع مربوط به یک مدخل می‌پردازد.
    منظور از مدخل در اینجا یک اصطلاح (مانند: توحید افعالی، اعیان ثابته و...) یا اسم خاص (کتاب، شخصیت و ...) یا موضوع خاص (مانند: ادله وحدت وجود، تاریخ فلسفه، ...) است که به طور طبیعی در فضای مجازی مورد جستجو قرار می‌گیرد.
    در ذیل مدخل‌ها می‌توانید به فهرست مقالات، یادداشتها و پرسش و پاسخهای مرتبط با آن موضوع نیز دست پیدا کنید. بخشی از محتوای مدخل‌ها برگرفته‌ای از یک متن دیگر است که می‌توانیداز طریق عنوان «متن اصلی» به آن مراجعه کنید.
عرفان و حکمت > پرسش و پاسخ > آیا استعمال نکردن عطر توسط حضرت علامه طباطبائی ترک سنت محسوب نمیشود؟

آیا استعمال نکردن عطر توسط حضرت علامه طباطبائی ترک سنت محسوب نمیشود؟

در یکی از پایگاههای مخالفان عرفان ضمن عبارات زشتی به کار مرحوم علامه طباطبائی که عطر را ترک کرده بودند اعتراض کرده و نوشته است:

«از حضرت رضاعلیه السلام:

«لا ینبغی للرجل أن یدع الطیب فی کل یوم؛ برای مرد، شایسته نیست که بوی خوش را هر روز وانهد» [۱]

پس چرا عطر را نه روزها که سال‌ها وانهاد؟ برای مرگ یک استاد؟ یا به سوگ یک بُت که افتاد؟

از طهرانی، شاگرد طباطبایی:

«من یک روز به ایشان عطر تعارف کردم ایشان عطر را به‌دست گرفته و تأملی کردند و گفتند: دو سال است که استاد ما مرحوم قاضی رحلت کرده‌اند و من تابه‌حال عطر نزده‌ام و تا همین زمان اخیر نیز هروقت بنده به ایشان عطری داده‌ام در آن را می‌بستند و در جیب‌شان می‌گذاردند و من ندیدم ایشان استعمال عطر کنند با اینکه از زمان رحلت استادشان سی‌وشش سال است که می‌گذرد»[۲]

صرف نظر از عبارات زشت آن آیا اصل اشکال به حضرت علامه وارد است؟

فهرست

پانویس

۱. وسائل‌الشیعة ج۲ ص۱۴۲

۲. مهرتابان ص۲۴

حاج شیخ محمد حسن وکیلی
پاسخ:۱

بیان این دست مطالب سببی جز بی‌تقوائی و جهالت ندارد و اگر نویسندگان این مطالب لااقل ذره‌ای حیاء یا تقوا یا علم می‌داشتند کار به اینجا نمی‌رسید که زبان به جسارت به اولیاء خدا و خاصان درگاه ربوبی باز نموده و خون به دل حضرت صاحب الأمر علیه السلام نمایند. و عجیب اینجاست که در لباس پیرو مکتب تشیع و دوستدار اهل بیت علیهم السلام ظاهر شده و در سایه نام حضرت صاحب الزمان علیه السلام این سخنان باطل را نوشته و ترویج فساد مینمایند.

اولاً در کجای این عبارات آمده که مرحوم علامه ترک سنت می‌کردند؟ آنچه سنت است استعمال طیب است نه استعمال عطری که در شیشه میریزند و هدیه میدهند.

طیب مصادیقی دارد که اقل آن شستشوی با آب است و در روایات همین را کافی شمرده اند:

در بحار از قرب الاسناد روایت میکند عَنْ هَارُونَ عَنِ ابْنِ صَدَقَةَ عَنِ الصَّادِقِ عَنْ أَبِيهِ علیه السلام قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و.آله و سلم: كَفَى بِالْمَاءِ طِيباً و نیز روایت می‌کند از حضرت امیر المؤمنین علیه السلام: تَنَظَّفُوا بِالْمَاءِ مِنَ الرِّيحِ الْمُنْتِنِ الَّذِي يُتَأَذَّى بِهِ وَ تَعَهَّدُوا أَنْفُسَكُمْ فَإِنَّ اللَّهَ يُبْغِضُ مِنْ عِبَادِهِ الْقَاذُورَةَ الَّذِي يَتَأَنَّفُ بِهِ مَنْ جَلَسَ إِلَيْهِ وَ قَالَ علیه السلام اتَّخَذُوا الْمَاءَ طِيباً

و در صفات برخی از مؤمنین آمده که عطر آنان ماء است چنانکه صدوق به سند خود از آن حضرت روایت میکند که خطاب به نوف بکالی فرمود:

قَالَ يَا نَوْفُ طُوبَى لِلزَّاهِدِينَ فِي الدُّنْيَا الرَّاغِبِينَ فِي الْآخِرَةِ أُولَئِكَ الَّذِينَ اتَّخَذُوا الْأَرْضَ بِسَاطاً وَ تُرَابَهَا فِرَاشاً وَ مَاءَهَا طِيباً وَ الْقُرْآنَ دِثَاراً وَ الدُّعَاءَ شِعَاراً وَ قُرِّضُوا مِنَ الدُّنْيَا تَقْرِيضاً عَلَى مِنْهَاجِ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ علیهما السلام [۱]

و نظیر این مضمون در روایات متعدد آمده است.

و یکی از مصادیق آن استفاده از عود و بخورات است که فضا و لباس را معطر مینماید و یکی از مصادیق آن استفاده از گلاب است که هر یک از اینها در ابواب عطور در بحار بابی دارد.

آنچه در شرح حال مرحوم علامه طباطبائی آمده است فقط ترک عطرهای متعارف است زائد بر قدر نیاز و نه ترک گلاب و بخورات و عود كه استفاده از آنها در میان اهل سلوک در هنگام نماز و اذکار متعارف است.

ایشان صرفاً زائد بر قدر نیاز در انجام مستحب خود را معطرتر و خوشبوتر نمی‌نمودند جهت یادآوری مصیبت رحلت ولیی از اولیاء خداوند و شیعه‌ای از خواص حضرت بقیۀ الله علیه السلام که باب تشرفش به محضر آن حضرت گشوده بود و هر گاه یکی از شاگردان ایشان هم اراده تقاضای تشرف می‌نمودند به برکت ارشاد ایشان به تشرف حقیقی خارجی موفق می‌شدند.

ثانیاً فرض کنیم مرحوم علامه بنا بر توهم این شخص جاهل تمام اقسام عطر و طیب را ترک نموده بودند آیا جای اعتراض داشت؟

مسلما اگر کسی حالش چنین باشد و از شدت حزن بر ولی خدا چنین کند جای اعتراضی به وی نیست.

در روایات آمده است که حضرت امام عسکری در مصیبت حضرت هادی علیه السلام لباس خود را پاره نمودند و چون شخصی جاهل اعتراض نمود به فعل پیامبر خدا حضرت موسی استدلال نمودند و فرمودند: ای احمق تو چه میدانی! موسی بر برادر خود هارون لباس خود را پاره کرد. [۲]

و آمده است: عَنْ خَالِدِ بْنِ سَدِيرٍ أَخِي حَنَانِ بْنِ سَدِيرٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عَلَيْهِ السَّلَامُ عَنْ رَجُلٍ شَقَّ ثَوْبَهُ عَلَى أَبِيهِ أَوْ عَلَى أُمِّهِ أَوْ عَلَى أَخِيهِ أَوْ عَلَى قَرِيبٍ لَهُ فَقَالَ لَا بَأْسَ بِشَقِّ الثَّوْبِ قَدْ شَقَّ مُوسَى بْنُ عِمْرَانَ عَلَى أَخِيهِ هَارُونَ عَلَيْهِمَا السَّلَام‌ [۳]

و آمده است بر حضرت سید الساجدین علیه السلام به واسطه گریه زیاد اعتراض کردند حضرت فرمودند حضرت یعقوب دوازده پسر داشت و یکی از ایشان غائب شد و می‌دانست که زنده است ولی آن چنان گریه کرد و من پدر و برادر و عمو و هفده نفر از خاندانم در برابر دیدگانم شهید شدند چگونه اندوهم پایان پذیرد:

وَيْحَكَ إِنَّ يَعْقُوبَ النَّبِيَّ علیه السلام كَانَ لَهُ اثْنَا عَشَرَ ابْناً فَغَيَّبَ اللَّهُ وَاحِداً مِنْهُمْ فَابْيَضَّتْ عَيْنَاهُ مِنْ كَثْرَةِ بُكَائِهِ عَلَيْهِ وَ احْدَوْدَبَ ظَهْرُهُ مِنَ الْغَمِّ وَ كَانَ ابْنُهُ حَيّاً فِي الدُّنْيَا وَ أَنَا نَظَرْتُ إِلَى أَبِي وَ أَخِي وَ عَمِّي وَ سَبْعَةَ عَشَرَ مِنْ أَهْلِ بَيْتِي مَقْتُولِينَ حَوْلِي فَكَيْفَ يَنْقَضِي حُزْنِي‌ [۴]

از سنن انبیاء عطر است و انبیاء سابق بر آن مداومت مینمودند ولی در روایات شیعی آمده است که حضرت یوسف در فراق پدر بیست سال نه عطر زد و نه سرمه کشید و نه روغنی بر خود مالید و نه خندید و نه زنی را مس نمود ( و همه این سنن را ترک نمود) تا آنکه خداوند میان وی و پدرش جمع نمود:

العياشي‌ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ فِي تَتِمَّةِ الْخَبَرِ الْأَوَّلِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ فَصَارُوا تِسْعَةَ أَيَّامٍ إِلَى مِصْرَ فَلَمَّا دَخَلُوا عَلَى يُوسُفَ فِي دَارِ الْمَلِكِ اعْتَنَقَ أَبَاهُ فَقَبَّلَهُ وَ بَكَى وَ رَفَعَهُ وَ رَفَعَ خَالَتَهُ عَلَى سَرِيرِ الْمُلْكِ ثُمَّ دَخَلَ مَنْزِلَهُ فَادَّهَنَ وَ اكْتَحَلَ وَ لَبِسَ ثِيَابَ الْعِزِّ وَ الْمُلْكِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيْهِمْ فَلَمَّا رَأَوْهُ سَجَدُوا جَمِيعاً لَهُ إِعْظَاماً لَهُ وَ شُكْراً لِلَّهِ فَعِنْدَ ذَلِكَ قَالَ يا أَبَتِ هذا تَأْوِيلُ رُءْيايَ مِنْ قَبْلُ إِلَى قَوْلِهِ بَيْنِي وَ بَيْنَ إِخْوَتِي قَالَ وَ لَمْ يَكُنْ يُوسُفُ فِي تِلْكَ الْعِشْرِينَ السَّنَةَ [سَنَةً] يَدَّهِنُ وَ لَا يَكْتَحِلُ وَ لَا يَتَطَيَّبُ وَ لَا يَضْحَكُ وَ لَا يَمَسُّ النِّسَاءَ حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ يَعْقُوبَ ع شَمْلَهُ وَ جَمَعَ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ يَعْقُوبَ وَ إِخْوَتِهِ [۵] قصص الأنبياء عليهم السلام بِالْإِسْنَادِ إِلَى الصَّدُوقِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَال‌... فَلَمَّا دَخَلُوا اعْتَنَقَ يُوسُفُ أَبَاهُ وَ رَفَعَ خَالَتَهُ ثُمَّ دَخَلَ مَنْزِلَهُ وَ ادَّهَنَ وَ لَبِسَ ثِيَابَ الْمُلْكِ فَلَمَّا رَأَوْهُ سَجَدُوا شُكْراً لِلَّهِ وَ مَا تَطَيَّبَ يُوسُفُ فِي تِلْكَ الْمُدَّةِ وَ لَا مَسَّ النِّسَاءَ حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ لِيَعْقُوبَ شَمْلَهُ [۶]

آیا اگر کسی به سنت این پیامبر الهی اقتداء کند جای اعتراض دارد؟ آیا به صرف خواندن چند روایت بدون تدبر و دقت میتوان زبان به اعتراض بر اولیاء خدا گشود؟

و نیز در روایات شیعی آمده است که اهل بیت پس از حادثه عاشوراء تا زمانی که سر ابن زیاد به مدینه نیامده بود نه روغن و نه سرمه به کار گرفتند و نه موئی شانه کردند و تمام این سنن را به جهت رحلت آن حضرت رها نمودند:

الْحِمْيَرِيُّ فی كامل الزيارات‌ٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَمَّادٍ الْبَصْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَصَمِّ عَنْ أَبِي يَعْقُوبَ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ زُرَارَةَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام يَا زُرَارَةُ ... وَ إِنَّ الْمَلَائِكَةَ بَكَتْ أَرْبَعِينَ صَبَاحاً عَلَى الْحُسَيْنِ وَ مَا اخْتَضَبَتْ مِنَّا امْرَأَةٌ وَ لَا ادَّهَنَتْ وَ لَا اكْتَحَلَتْ وَ لَا رَجَّلَتْ حَتَّى أَتَانَا رَأْسُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ زِيَادٍ لَعَنَهُ اللَّهُ وَ مَا زِلْنَا فِي عَبْرَةٍ بَعْدَهُ وَ كَانَ جَدِّي إِذَا ذَكَرَهُ بَكَى حَتَّى تَمْلَأَ عَيْنَاهُ لِحْيَتَهُ وَ حَتَّى يَبْكِيَ لِبُكَائِهِ رَحْمَةً لَهُ مَنْ رَآهُ [۷]

و امثال این مطالب در رفتار مصیبت‌زدگان در فقدان عزیزان بسیار است و اگر آن عزیز از دست رفته از اولیاء خدا بوده و به خاطر خداوند انسان برای او چنین کند از دیدگاه شریعت هرگز مورد مذمت و سرزنش نیست.

آری مشکل مخالفان اولیاء خدا فقط بی تقوائی و بی حیائی نیست. از مشکلات مهم ایشان بیگانگی با روایات اهل بیت علیهم السلام و قیاس نمودن کلمات و افعال اولیاء خدا با خود است و اگر جهالت نباشد کار بدینجا نمیرسد که فرمودند: الجهل اصل کل شرّ

پانویس

۱. بحار، ج۶۶، ص۲۷۵

۲. همان، ج۷۹، ص۸۵

۳. همان، ج۱۳، ص۳۶۴

۴. همان، ج۴۶، ص۱۰۸

۵. همان، ج۱۲، ص۳۱۸

۶. همان، ، ج‌۱۲، ص ۲۸۹

۷. همان، ج‌۴۵، ص ۲۰۷

حاج شیخ محمد حسن وکیلی
پاسخ:۲

بیان این دست مطالب سببی جز بی‌تقوائی و جهالت ندارد و اگر نویسندگان این مطالب لااقل ذره‌ای حیاء یا تقوا یا علم می‌داشتند کار به اینجا نمی‌رسید که زبان به جسارت به اولیاء خدا و خاصان درگاه ربوبی باز نموده و خون به دل حضرت صاحب الأمر علیه السلام نمایند. و عجیب اینجاست که در لباس پیرو مکتب تشیع و دوستدار اهل بیت علیهم السلام ظاهر شده و در سایه نام حضرت صاحب الزمان علیه السلام این سخنان باطل را نوشته و ترویج فساد مینمایند.

اولاً در کجای این عبارات آمده که مرحوم علامه ترک سنت می‌کردند؟ آنچه سنت است استعمال طیب است نه استعمال عطری که در شیشه میریزند و هدیه میدهند.

طیب مصادیقی دارد که اقل آن شستشوی با آب است و در روایات همین را کافی شمرده اند:

در بحار از قرب الاسناد روایت میکند عَنْ هَارُونَ عَنِ ابْنِ صَدَقَةَ عَنِ الصَّادِقِ عَنْ أَبِيهِ علیه السلام قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و.آله و سلم: كَفَى بِالْمَاءِ طِيباً و نیز روایت می‌کند از حضرت امیر المؤمنین علیه السلام: تَنَظَّفُوا بِالْمَاءِ مِنَ الرِّيحِ الْمُنْتِنِ الَّذِي يُتَأَذَّى بِهِ وَ تَعَهَّدُوا أَنْفُسَكُمْ فَإِنَّ اللَّهَ يُبْغِضُ مِنْ عِبَادِهِ الْقَاذُورَةَ الَّذِي يَتَأَنَّفُ بِهِ مَنْ جَلَسَ إِلَيْهِ وَ قَالَ علیه السلام اتَّخَذُوا الْمَاءَ طِيباً

و در صفات برخی از مؤمنین آمده که عطر آنان ماء است چنانکه صدوق به سند خود از آن حضرت روایت میکند که خطاب به نوف بکالی فرمود:

قَالَ يَا نَوْفُ طُوبَى لِلزَّاهِدِينَ فِي الدُّنْيَا الرَّاغِبِينَ فِي الْآخِرَةِ أُولَئِكَ الَّذِينَ اتَّخَذُوا الْأَرْضَ بِسَاطاً وَ تُرَابَهَا فِرَاشاً وَ مَاءَهَا طِيباً وَ الْقُرْآنَ دِثَاراً وَ الدُّعَاءَ شِعَاراً وَ قُرِّضُوا مِنَ الدُّنْيَا تَقْرِيضاً عَلَى مِنْهَاجِ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ علیهما السلام [۱]

و نظیر این مضمون در روایات متعدد آمده است.

و یکی از مصادیق آن استفاده از عود و بخورات است که فضا و لباس را معطر مینماید و یکی از مصادیق آن استفاده از گلاب است که هر یک از اینها در ابواب عطور در بحار بابی دارد.

آنچه در شرح حال مرحوم علامه طباطبائی آمده است فقط ترک عطرهای متعارف است زائد بر قدر نیاز و نه ترک گلاب و بخورات و عود كه استفاده از آنها در میان اهل سلوک در هنگام نماز و اذکار متعارف است.

ایشان صرفاً زائد بر قدر نیاز در انجام مستحب خود را معطرتر و خوشبوتر نمی‌نمودند جهت یادآوری مصیبت رحلت ولیی از اولیاء خداوند و شیعه‌ای از خواص حضرت بقیۀ الله علیه السلام که باب تشرفش به محضر آن حضرت گشوده بود و هر گاه یکی از شاگردان ایشان هم اراده تقاضای تشرف می‌نمودند به برکت ارشاد ایشان به تشرف حقیقی خارجی موفق می‌شدند.

ثانیاً فرض کنیم مرحوم علامه بنا بر توهم این شخص جاهل تمام اقسام عطر و طیب را ترک نموده بودند آیا جای اعتراض داشت؟

مسلما اگر کسی حالش چنین باشد و از شدت حزن بر ولی خدا چنین کند جای اعتراضی به وی نیست.

در روایات آمده است که حضرت امام عسکری در مصیبت حضرت هادی علیه السلام لباس خود را پاره نمودند و چون شخصی جاهل اعتراض نمود به فعل پیامبر خدا حضرت موسی استدلال نمودند و فرمودند:

ای احمق تو چه میدانی! موسی بر برادر خود هارون لباس خود را پاره کرد. [۲]

و آمده است:

عَنْ خَالِدِ بْنِ سَدِيرٍ أَخِي حَنَانِ بْنِ سَدِيرٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ عَلَيْهِ السَّلَامُ عَنْ رَجُلٍ شَقَّ ثَوْبَهُ عَلَى أَبِيهِ أَوْ عَلَى أُمِّهِ أَوْ عَلَى أَخِيهِ أَوْ عَلَى قَرِيبٍ لَهُ فَقَالَ لَا بَأْسَ بِشَقِّ الثَّوْبِ قَدْ شَقَّ مُوسَى بْنُ عِمْرَانَ عَلَى أَخِيهِ هَارُونَ عَلَيْهِمَا السَّلَام‌ [۳]

و آمده است بر حضرت سید الساجدین علیه السلام به واسطه گریه زیاد اعتراض کردند حضرت فرمودند حضرت یعقوب دوازده پسر داشت و یکی از ایشان غائب شد و می‌دانست که زنده است ولی آن چنان گریه کرد و من پدر و برادر و عمو و هفده نفر از خاندانم در برابر دیدگانم شهید شدند چگونه اندوهم پایان پذیرد:

وَيْحَكَ إِنَّ يَعْقُوبَ النَّبِيَّ علیه السلام كَانَ لَهُ اثْنَا عَشَرَ ابْناً فَغَيَّبَ اللَّهُ وَاحِداً مِنْهُمْ فَابْيَضَّتْ عَيْنَاهُ مِنْ كَثْرَةِ بُكَائِهِ عَلَيْهِ وَ احْدَوْدَبَ ظَهْرُهُ مِنَ الْغَمِّ وَ كَانَ ابْنُهُ حَيّاً فِي الدُّنْيَا وَ أَنَا نَظَرْتُ إِلَى أَبِي وَ أَخِي وَ عَمِّي وَ سَبْعَةَ عَشَرَ مِنْ أَهْلِ بَيْتِي مَقْتُولِينَ حَوْلِي فَكَيْفَ يَنْقَضِي حُزْنِي‌ [۴]

از سنن انبیاء عطر است و انبیاء سابق بر آن مداومت مینمودند ولی در روایات شیعی آمده است که حضرت یوسف در فراق پدر بیست سال نه عطر زد و نه سرمه کشید و نه روغنی بر خود مالید و نه خندید و نه زنی را مس نمود ( و همه این سنن را ترک نمود) تا آنکه خداوند میان وی و پدرش جمع نمود:

العياشي‌ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ فِي تَتِمَّةِ الْخَبَرِ الْأَوَّلِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ فَصَارُوا تِسْعَةَ أَيَّامٍ إِلَى مِصْرَ فَلَمَّا دَخَلُوا عَلَى يُوسُفَ فِي دَارِ الْمَلِكِ اعْتَنَقَ أَبَاهُ فَقَبَّلَهُ وَ بَكَى وَ رَفَعَهُ وَ رَفَعَ خَالَتَهُ عَلَى سَرِيرِ الْمُلْكِ ثُمَّ دَخَلَ مَنْزِلَهُ فَادَّهَنَ وَ اكْتَحَلَ وَ لَبِسَ ثِيَابَ الْعِزِّ وَ الْمُلْكِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيْهِمْ فَلَمَّا رَأَوْهُ سَجَدُوا جَمِيعاً لَهُ إِعْظَاماً لَهُ وَ شُكْراً لِلَّهِ فَعِنْدَ ذَلِكَ قَالَ يا أَبَتِ هذا تَأْوِيلُ رُءْيايَ مِنْ قَبْلُ إِلَى قَوْلِهِ بَيْنِي وَ بَيْنَ إِخْوَتِي قَالَ وَ لَمْ يَكُنْ يُوسُفُ فِي تِلْكَ الْعِشْرِينَ السَّنَةَ [سَنَةً] يَدَّهِنُ وَ لَا يَكْتَحِلُ وَ لَا يَتَطَيَّبُ وَ لَا يَضْحَكُ وَ لَا يَمَسُّ النِّسَاءَ حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ يَعْقُوبَ ع شَمْلَهُ وَ جَمَعَ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ يَعْقُوبَ وَ إِخْوَتِهِ [۵] قصص الأنبياء عليهم السلام بِالْإِسْنَادِ إِلَى الصَّدُوقِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَال‌... فَلَمَّا دَخَلُوا اعْتَنَقَ يُوسُفُ أَبَاهُ وَ رَفَعَ خَالَتَهُ ثُمَّ دَخَلَ مَنْزِلَهُ وَ ادَّهَنَ وَ لَبِسَ ثِيَابَ الْمُلْكِ فَلَمَّا رَأَوْهُ سَجَدُوا شُكْراً لِلَّهِ وَ مَا تَطَيَّبَ يُوسُفُ فِي تِلْكَ الْمُدَّةِ وَ لَا مَسَّ النِّسَاءَ حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ لِيَعْقُوبَ شَمْلَهُ [۶]

آیا اگر کسی به سنت این پیامبر الهی اقتداء کند جای اعتراض دارد؟ آیا به صرف خواندن چند روایت بدون تدبر و دقت میتوان زبان به اعتراض بر اولیاء خدا گشود؟

و نیز در روایات شیعی آمده است که اهل بیت پس از حادثه عاشوراء تا زمانی که سر ابن زیاد به مدینه نیامده بود نه روغن و نه سرمه به کار گرفتند و نه موئی شانه کردند و تمام این سنن را به جهت رحلت آن حضرت رها نمودند:

الْحِمْيَرِيُّ فی كامل الزيارات‌ٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَمَّادٍ الْبَصْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَصَمِّ عَنْ أَبِي يَعْقُوبَ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ زُرَارَةَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام يَا زُرَارَةُ ... وَ إِنَّ الْمَلَائِكَةَ بَكَتْ أَرْبَعِينَ صَبَاحاً عَلَى الْحُسَيْنِ وَ مَا اخْتَضَبَتْ مِنَّا امْرَأَةٌ وَ لَا ادَّهَنَتْ وَ لَا اكْتَحَلَتْ وَ لَا رَجَّلَتْ حَتَّى أَتَانَا رَأْسُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ زِيَادٍ لَعَنَهُ اللَّهُ وَ مَا زِلْنَا فِي عَبْرَةٍ بَعْدَهُ وَ كَانَ جَدِّي إِذَا ذَكَرَهُ بَكَى حَتَّى تَمْلَأَ عَيْنَاهُ لِحْيَتَهُ وَ حَتَّى يَبْكِيَ لِبُكَائِهِ رَحْمَةً لَهُ مَنْ رَآهُ [۷]

و امثال این مطالب در رفتار مصیبت‌زدگان در فقدان عزیزان بسیار است و اگر آن عزیز از دست رفته از اولیاء خدا بوده و به خاطر خداوند انسان برای او چنین کند از دیدگاه شریعت هرگز مورد مذمت و سرزنش نیست.

آری مشکل مخالفان اولیاء خدا فقط بی تقوائی و بی حیائی نیست. از مشکلات مهم ایشان بیگانگی با روایات اهل بیت علیهم السلام و قیاس نمودن کلمات و افعال اولیاء خدا با خود است و اگر جهالت نباشد کار بدینجا نمیرسد که فرمودند: الجهل اصل کل شرّ

پانویس

۱. بحار، ج۶۶، ص۲۷۵

۲. همان، ج۷۹، ص۸۵

۳. همان، ج۱۳، ص۳۶۴

۴. همان، ج۴۶، ص۱۰۸

۵. همان، ج۱۲، ص۳۱۸

۶. همان، ، ج‌۱۲، ص ۲۸۹

۷. همان، ج‌۴۵، ص ۲۰۷