کانال تلگرام عرفان و حکمت
عرفان وحکمت
در پرتو قرآن وعترت
مقاله
  • مقاله

    بخش مقالات و یادداشتها دربرگیرنده نوشته‌های علمی‌ای است که شرائط درج در بخش دانشنامه را ندارد.
    مقاله متنی علمی است که نسبة طولانی و دارای ارجاعات و تحقیق باشد.
    یادداشت یا فیش متن علمی کوتاهی است که می‌تواند در دراز مدت تأمین کننده محتوای یک مقاله باشد.
  • دانشنامه

    دانشنامه، به ارائه مباحث علمی کلی و جامع مربوط به یک مدخل می‌پردازد.
    منظور از مدخل در اینجا یک اصطلاح (مانند: توحید افعالی، اعیان ثابته و...) یا اسم خاص (کتاب، شخصیت و ...) یا موضوع خاص (مانند: ادله وحدت وجود، تاریخ فلسفه، ...) است که به طور طبیعی در فضای مجازی مورد جستجو قرار می‌گیرد.
    در ذیل مدخل‌ها می‌توانید به فهرست مقالات، یادداشتها و پرسش و پاسخهای مرتبط با آن موضوع نیز دست پیدا کنید. بخشی از محتوای مدخل‌ها برگرفته‌ای از یک متن دیگر است که می‌توانیداز طریق عنوان «متن اصلی» به آن مراجعه کنید.
عرفان و حکمت > مقاله > وحدت وجود از نگاه مرحوم آیت الله ملکی تبریزی قدس سره

وحدت وجود از نگاه مرحوم آیت الله ملکی تبریزی قدس سره

انتشار: یکشنبه ۱۱ رجب ۱۴۳۵ - بروزرسانی: شنبه ۲۰ شعبان ۱۴۳۷
نویسنده: آیةالله میرزا جواد ملکی تبریزی
منبع: الله شناسی ، ج ۲، ص ۲۸۶

متن ذیل برگرفته از کتاب الله شناسی است که بیانگر نظر شریف مرحوم آیةالله ملکی تبریزی درباره وحدت وجود است.

استدلال آیةالله ملكى تبريزى بر وحدت وجود به «برهان صدّيقين»

آيةالله فقيد، فقيه عالم عارف: حاج ميرزا جواد آقا ملكىّ تبريزىّ قُدّس سرُّه، مطلب را فقط با چند جمله مختصر و كوتاه و مفيد بيان فرموده است، و چنان دليل متقنى بر اثبات وحدت وجود مى‌آورد كه همگان را شيفته و فريفته نموده است. وى مى‌گويد:

وَ يَتَّضِحُ ذَلِكَ بِأدْنَى تَأمُّلٍ؛ لِانَّ حَقيقَةَ الْوُجودِ يَمْتَنِعُ عَلَيْها الْعَدَمُ؛ وَ إلّا لاتَّصَفَ الشَّىْ‌ءُ بِنَقيضِهِ أوْ بِما يُساوِقُ نَقيضَهُ. وَ هُوَ بَديهىُّ الْبُطْلانِ ضَرورىُّ الْفَسادِ. وَ كُلُّ ما امْتَنَعَ عَدَمُهُ ثَبَتَ قِدَمُهُ بِالضَّرورَةِ.

فَحَقيقَةُ الْوُجودِ ثَبَتَ قِدَمُها.

فَلَا يُمْكِنُ الْقَوْلُ بِأنَّ لِلاشْيآءِ وُجودًا حَقيقيًّا. فَتَأمَّلْ وَ اغْتَنِمْ!

فَإنَّ ما ذَكَرْناهُ بُرْهانُ الصِّدّيقينَ فى إثْباتِ وُجودِهِ تَعالَى.

«و وحدت وجود با كوتاهترين تأمّل براى تو آشكار مى‌شود؛ به جهت آنكه ممتنع است كه بر حقيقت وجود عدم عارض گردد؛ و گرنه شى‌ء مورد نظر يا به خود نقيض و يا به آنچه مساوى نقيضش است متّصف مى‌گشت. و اين اتّصاف، بطلانش از بديهيّات و فسادش از ضروريّات است. و هر چيزى كه عدمش امتناع داشته باشد، قديم بودنش ثابت است به حكم ضرورت. پس حقيقت وجود قديم بودنش ثابت شد. بنابراين امكان ندارد كه گفته شود: اشياء داراى وجود حقيقى هستند. در اين مهمّ تأمّل و تدبّر كن و مغتنم بشمار! زيرا آنچه را كه ما بيان نموديم عبارت است از «برهان صدّيقين» براى اثبات وجود خداوند متعال!»

مربوط به دسته های: وحدت وجود -