کانال تلگرام عرفان و حکمت
عرفان وحکمت
در پرتو قرآن وعترت
مقاله
  • مقاله

    بخش مقالات و یادداشتها دربرگیرنده نوشته‌های علمی‌ای است که شرائط درج در بخش دانشنامه را ندارد.
    مقاله متنی علمی است که نسبة طولانی و دارای ارجاعات و تحقیق باشد.
    یادداشت یا فیش متن علمی کوتاهی است که می‌تواند در دراز مدت تأمین کننده محتوای یک مقاله باشد.
  • دانشنامه

    دانشنامه، به ارائه مباحث علمی کلی و جامع مربوط به یک مدخل می‌پردازد.
    منظور از مدخل در اینجا یک اصطلاح (مانند: توحید افعالی، اعیان ثابته و...) یا اسم خاص (کتاب، شخصیت و ...) یا موضوع خاص (مانند: ادله وحدت وجود، تاریخ فلسفه، ...) است که به طور طبیعی در فضای مجازی مورد جستجو قرار می‌گیرد.
    در ذیل مدخل‌ها می‌توانید به فهرست مقالات، یادداشتها و پرسش و پاسخهای مرتبط با آن موضوع نیز دست پیدا کنید. بخشی از محتوای مدخل‌ها برگرفته‌ای از یک متن دیگر است که می‌توانیداز طریق عنوان «متن اصلی» به آن مراجعه کنید.
عرفان و حکمت > مقاله > لیلة الرغائب در بیان مرحوم میرزا جواد آقا ملکی تبریزی

لیلة الرغایب در بیان مرحوم میرزا جواد آقا ملکی تبریزی

تغییر عنوان از: لیلة الرغائب در بیان مرحوم میرزا جواد آقا ملکی تبریزی
انتشار: شنبه ۲۴ رجب ۱۴۳۵

چنانچه شب اول ماه مصادف با شب جمعه بود، سزاوار است عمل «ليلة الرغائب» را نيز انجام دهد. از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت شده است [۱]كه فرمودند:

از اولين شب جمعه در ماه رجب غافل نشويد. زيرا شبى است كه فرشتگان آن را «ليلة الرغائب» مى‌نامند. اين نامگذارى به اين جهت است كه هنگامى كه يك سوم از شب گذشت هيچ فرشته‌اى در آسمان‌ها و زمين نمى‌ماند مگر اين كه در كعبه و اطراف آن جمع مى‌شوند. آنگاه خداوند بطور غير منتظره‌اى بر آنان وارد شده و مى‌فرمايد:اى فرشتگانم هر چه مى‌خواهيد از من درخواست كنيد. فرشتگان عرض مى‌كنند: حاجت ما اين است كه از روزه‌داران رجب درگذرى. خداوند مى‌فرمايد: اين كار را انجام دادم.

- بهتر است كسى كه اين حديث را مى‌شنود، در اين شب، زياد بر فرشتگان صلوات فرستاده تا تكليفى را كه آيه تحيت [۲] به عهده ما گذاشته باندازه توانايى انجام داده باشد - سپس رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمودند:

كسى كه روز پنجشنبه اول رجب را روزه گرفته و سپس بين نماز مغرب و عشا دوازده ركعت نماز بجا آورده هر دو ركعت به يك سلام و در هر ركعتى سوره فاتحه يك بار،انا انزلناه في ليلة القدر سه بار وقل هو اللّه احدرا دوازده بار خوانده، و هنگامى كه نماز تمام شد، هفتاد بار بر من (با اين الفاظ) صلوات بفرستد:«اللّهمّ صلّ على محمّد النّبىّ الأمىّ و على آله»، سپس سجده كرده و در سجده هفتاد بار بگويد:«سبّوح قدّوس ربّ الملائكة و الرّوح»، سپس سر خود را بلند كرده و بگويد:«ربّ اغفر و ارحم و تجاوز عمّا تعلّم إنّك أنت العلىّ الأعظم‌», آنگاه بار ديگر به سجده رفته و در سجده همان چيزى را بگويد كه در سجده اول گفت، سپس حاجت خود را از خدا بخواهد، ان شاء اللّه تعالى برآورده مى‌شود.

سپس رسول خدا فرمودند:

قسم به كسى كه جانم در دست اوست، هيچ بنده يا كنيزى - از بندگان و كنيزان خدا - اين نماز را بجا نمى‌آورد، مگر اين كه خداوند گناهان او را مى‌بخشد گرچه گناهان او مثل كف دريا و بعدد شن و بوزن كوهها و بعدد برگهاى درختان باشد و روز قيامت هفتصد نفر از خويشان خود را كه همگى سزاوار آتش باشند شفاعت مى‌كند. و در شب اول قبر خداوند ثواب آن را به بهترين صورت، با روى گشاده و خندان و زبان فصيح براى او مى‌فرستد كه مى‌گويد: اى محبوب من مژده بده، از هر سختى نجات پيدا كردى. مى‌پرسد: تو كيستى؟ رويى بهتر از روى تو نديده و بويى به خوشبويى تو مشامم نرسيده. جواب مى‌دهد: اى محبوب من من ثواب آن نمازى هستم كه در فلان شب، فلان منطقه، فلان ماه و فلان سال بجا آوردى، امشب آمده‌ام تا حقت را ادا كرده، مونس تنهايى تو بوده و وحشتت را از بين ببرم، و زمانى كه در شيپور دميده شود، در عرصه قيامت بر سرت سايه افكنم. و تو هرگز هيچ خيرى را از جانب مولايت از دست نخواهى داد.

در اينجا اين سؤال پيش مى‌آيد كه: ظاهر روايت اين است كه «ليلة الرغائب» اولين شب جمعه ماه رجب است، و اگر اعمالى كه در اين روايت ذكر شده از اعمال اين شب بوده و شب جمعه اول ماه، مصادف با اول ماه شد، چگونه مى‌توان اين عمل را بجا آورد؟ - زيرا در اين صورت پنجشنبه قبل از جمعه اول، جزء ماه رجب نيست - جواب اين است كه اگر بخواهيم به ظاهر روايت عمل كنيم، بايد بگوييم اين اعمال در صورتى است كه شب اول ماه شب جمعه نباشد، و اگر شب جمعه بود، شب جمعه دوم اين اعمال انجام مى‌شود، گر چه ليلة الرغائب نباشد. چون در روايت تصريح نشده كه اين اعمال حتما بايد در ليلة الرغائب باشد. ولى راه دوم و سومى هم هست كه صحيحتر به نظر مى‌رسد. راه دوم اين است كه اين اعمال را بدون روزه انجام دهيم و راه سوم اين است كه روزه را هم بگيريم گرچه روزه در رجب نباشد.

پانویس

۱. الإقبال بالأعمال الحسنة (ط - الحديثة)، ج‌۳، ص: ۱۸۵

۲. «وَ إِذا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْها أَوْ رُدُّوها إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ حَسيباً» نساء. آيه ۸۶.

عناوین دیگر این نوشتار
  • لیلة الرغایب در بیان مرحوم میرزا جواد آقا ملکی تبریزی (عنوان اصلی)
  • لیله الرغایب در بیان مرحوم میرزا جواد آقا ملکی تبریزی
  • لیلة الرغائب در بیان مرحوم میرزا جواد آقا ملکی تبریزی