کانال تلگرام عرفان و حکمت
عرفان وحکمت
در پرتو قرآن وعترت
دانشنامه
  • مقاله

    بخش مقالات و یادداشتها دربرگیرنده نوشته‌های علمی‌ای است که شرائط درج در بخش دانشنامه را ندارد.
    مقاله متنی علمی است که نسبة طولانی و دارای ارجاعات و تحقیق باشد.
    یادداشت یا فیش متن علمی کوتاهی است که می‌تواند در دراز مدت تأمین کننده محتوای یک مقاله باشد.
  • دانشنامه

    دانشنامه، به ارائه مباحث علمی کلی و جامع مربوط به یک مدخل می‌پردازد.
    منظور از مدخل در اینجا یک اصطلاح (مانند: توحید افعالی، اعیان ثابته و...) یا اسم خاص (کتاب، شخصیت و ...) یا موضوع خاص (مانند: ادله وحدت وجود، تاریخ فلسفه، ...) است که به طور طبیعی در فضای مجازی مورد جستجو قرار می‌گیرد.
    در ذیل مدخل‌ها می‌توانید به فهرست مقالات، یادداشتها و پرسش و پاسخهای مرتبط با آن موضوع نیز دست پیدا کنید. بخشی از محتوای مدخل‌ها برگرفته‌ای از یک متن دیگر است که می‌توانیداز طریق عنوان «متن اصلی» به آن مراجعه کنید.

محمود حلبی

تغییر عنوان از: شیخ محمود حلبی تولایی
انتشار: سه‌شنبه ۱۳ رجب ۱۴۳۵
فهرست
  • ↓۱- شيخ محمود حلبي تولايي (۱۳۱۸- ۱۴۱۸ ه.ق) [۱]
  • ↓۲- پانویس

شيخ محمود حلبي تولايي (۱۳۱۸- ۱۴۱۸ ه.ق) [۱]

بي‌شك بزرگ‌ترين و خالص‌ترين شاگرد مرحوم ميرزا شيخ محمود حلبي تولايي است[۲] وآثار به جا مانده از او ـ یعنی سخنراني‌هاي اعتقادي وي که به صورت مكتوب در آمده و دروس معارف الهيه نام دارد. نشان از وفاداري کامل وي نسبت به مكتب ميرزا دارد[۳] .

وي در حوزۀ خراسان تحصيل مي‌كرد و از مرحوم نخودكي و آقا بزرگ حكيم و ميرزا محمد آقازاده نيز استفاده نموده بود[۴] و خود نيز در حوزه به تدريس سطوح چون قوانين و رسائل مي‌پرداخت. در حدود بيست و هشت سالگي [۵] به حلقه درس مرحوم ميرزا می‌پیوندد. حاصل حضور چهار ساله وي در درس‌هاي مرحوم ميرزا مجموعه يادداشت‌هايي است كه بعدها به تصحيح و تأييد استاد هم رسيد[۶] و هم‌اكنون با نام تقريرات (شامل اصول فقه، اصول عقايد و قرآن‌شناسي) به عنوان مهمترين تقريرات مرحوم ميرزا شناخته مي‌شود.

وي پس از واقعة گوهرشاد از مشهد هجرت نمود و حدود ۸ سال در روستا‌يي در اطراف نيشابور سكني گزيد. هرچند در سالهاي پاياني دورة رضاخان به مشهد بازگشت اما پس از اندكي دروس رسمي حوزه را ترك گفت و به فعاليت‌هاي تبليغي پرداخت و در اين راستا به تهران رفت و ظاهرا تا پايان عمر در آنجا ماند.

وي در تهران با تأسيس انجمن حجتيه و القاي دروس معارف، انديشه‌هاي ميرزا مهدي اصفهاني را در ميان عده‌اي از تحصيل كردگان و روشنفكران آن دوران گسترش داد.

شيخ محمود حلبي از جهت اعتقادي وارث حقيقي ميرزا است و از جهات روحي نيز به وي شبيه بود و هنگام سخن گفتن از حكما و عرفا از خود بي‌خود شده و به راحتي فحش و ناسزا مي‌گفت كه خاطرة آن در اذهان كساني‌كه خطابه‌هاي وي را درك كرده‌اند هست و اين سيره در جمعي از اتباع وي نيز به يادگار مانده است

جالب است كه وي در جلسۀ اول دروس معارف الهيه تأكيد بليغي بر ضرورت احترام گذاشتن به حكما و عرفا حتي محيي الدين عربي مي‌نمايد [۷] ولي خود وي در همان دروس و در منبرها تعابير بسيار تندي را نثار حكما و عرفا مي‌نمود و فحش و ناسزا مي‌گفت [۸]

پانویس

۱. ۱۲۷۹ – ۱۳۷۶ ه.ش

۲. زندگي‌نامه وي كه با نام طلايه دار آفتاب توسط انجمن حجتيه به چاپ رسيده‌است منبع اصلي اين بخش مي‌باشد

۳. سرّ اين مسأله آشنائي نسبي وي با حكمت و عرفان بود كه سبب شد نظرات و دغدغه‌هاي ميرزا را به شكل صحيح متوجّه گردد.

۴. نگاه حوزه، شمارة۳، ص۱۲

۵. طبق نقل طلايه دار آفتاب وي علاوه بر حضور در درس اصول ميرزا چهار سال نيز در درس معارف وي شركت نموده است و هشت سال تبعيد بوده چندي پيش از شهريور ۱۳۲۰ به مشهد بازگشته است.(رك: طلايه دار آفتاب، ص۳۴ ،۳۸، ۴۳) بنا بر اين تقريباً بايد پيش از ۱۳۰۷ و حدود ۲۸ سالگي در درس ميرزا شركت نموده باشد ولي به احتمال قوي تر با توجه به وقوع حادثة كشف حجاب در۱۳۵۴ه.ق( ۱۳۱۴ه.ش) بايد تبعيد وي حدود ۶ سال و شركت در دروس ميرزا در حدود ۳۰ سالگي باشد.

۶. . مكتب تفكيك، ص۲۲۶

۷. دروس معارف الهيه، جلسه اول، ص۲

۸. به عنوان نمونه رك: آئين و انديشه، ص۲۳؛ انديشه حوزه، آذر و دي ۸۷، ص۱۵۵، مصاحبه با آية الله واعظ زاده خراساني

عناوین دیگر این نوشتار
  • محمود حلبی (عنوان اصلی)
  • شیخ محمود حلبی تولایی
مربوط به دسته های: اعلام تفکیک -