عرفان و حکمت
صفحه‌اصلیدانشنامهمقالاتپرسش پاسختماس با ما

نویسنده:
شیخ روح الله شفیعیان

حافظ

از اشارات و رموز عارف عاليقدر اسلام خواجه حافظ شيرازى كسى ميتواند اطّلاع پيدا نمايد كه هم درجه و هم مقام با او باشد. امّا صد حيف و هزار افسوس كه ما قدر و قيمت اين بزرگان را ندانستيم، و معانى اشعارشان را به امور مبتذل حمل كرديم.

ارتباط آیت الله خویی با آیت الحق سید علی آقای قاضی

پس از چندی آیت‌الله خویی مرحوم آیت‌الله قاضی را در حرم اباعبدالله علیه‌السّلام می‌بینند و مفصّلاً با ایشان سخن می‌گویند و آن قدر شیفتۀ ایشان می‌شوند که همانجا دستور می‌خواهند و مرحوم آقای قاضی می‌فرمایند. مفتاح الفلاحِ شیخ بهائی دستور شما.

آیت الله سید ابوالقاسم خویی

صوفی چه کسی است؟

بنده كه در نجف بودم... از كسى شهريّه نمى‌گرفتم، و الّا شهريّه‌ام را تحقيقاً قطع مى‌كردند. هر كسى كه يك كمى در مسجد سهله بيشتر بود يا مسجد كوفه، يا در مجالس عمومى كمتر وارد مى‌شد شهريّه‌اش قطع مى‌شد.

تاملی در تشرف سید ابوالحسن اصفهانی محضر امام زمان

این مکاشفه بعدها در بین مردم دهان به دهان چرخید تا جایی که مکاشفه تبدیل به واقعیت مسلم تاریخی شد و شیخ عبدالنبی اراکی را هم حذف کردند و تشرف را هم به خود سید ابوالحسن اصفهانی نسبت دادند!!

تاملی در تشرف میرزا مهدی اصفهانی محضر امام زمان

اصل ماجرا خواب یا مکاشفه‌ای است که مرحوم میرزا مهدی اصفهانی در حدود سال ۱۳۰۰ در نجف اشرف داشته‌اند و در آن هم امام زمان رؤیت نشده‌اند بلکه مرحوم میرزا تنها برگه‌ای در دست خود دیده‌اند که در پشت آن نوشته شده بود من حجت بن الحسن هستم و در این هفتاد سالی که از رحلت آن مرحوم گذشته چه ساز و برگها که بر آن نبسته‌اند!!

آیت الله سید ابوالحسن اصفهانی

مرحوم آقا سيّد أبو الحسن، جهت مقابل خودشان را نشان دادند كه بيابانى بود مانند يك تپّه بزرگى شبيه كوه، كه فقط نقود و اسكناس و أمتعه و أسباب بود، و مى‌گفتند: آيا مى‌بينى؟! اينها أموالى است كه من در زمان مرجعيّت خود به وكلائى كه در تمام دنيا و از طرف من وكالت داشتند دادم، و آنها از سهم إمام و وجوهات مصرف كردند و الآن ميخواهند حساب همه اينها را از من بكشند.

آیة الله سید حسین قاضی طباطبائی

سید قریش قزوینی

آیة الحق آقا سید قریش حسینی قزوینی از عرفای بزرگ و مجهول القدر قرن سیزدهم و از اقطاب سلسلۀ کبرویۀ ذهبیه می‌باشند. ایشان استاد امام‌قلی نخجوانی بوده و لذا در سلسلۀ اساتید آیة‌الحق سید علی آقای قاضی به شمار می‌روند.

تفسیر سوره حمد امام خمینی

«وقتى علم در یک قلب غیر مهذب وارد بشود، انسان را به عقب مى‌برد. هر چه انباشته‌تر باشد، مصایبش زیادتر است. وقتى یک زمین شوره‌زار و سنگلاخ باشد، هر چه تخم در آن بکارند نتیجه نمى‌دهد. یک زمین شوره‌زار، قلب محجوب، غیرمهذّب، قلبى که از اسم خدا هم مى‌ترسد! بعضی‌ها از مسائل فلسفى ـ با اینکه فلسفه یک علم رسمى است ـ چنان رم مى‌کنند که خیال مى‌کنند یک مارى است‌»

آیة‌الله‌العظمی حاج سید احمد کربلایی

مرحوم حاج سيّد أحمد كربلائى در عرفان و اخلاق از شاگردان ممتاز مکتب آخوند ملا حسینقلی همدانی است. ایشان با عدیل و هم‌ردیف خود شیخ محمد بهاری در میان سیصد تن شاگرد آخوند از مبرزترین شاگردان او بودند. بعد از درگذشت آخوند، ایشان و مرحوم بهاری راه استاد خود را ادامه دادند. و بعد از آن که مرحوم بهاری به علت بیماری ناگزیر از ترک نجف گردید ایشان یگانه عالم اخلاق و مربی نفوس و راهنمای طالبان حقیقت در طی راه مقصود و ورود در سبل سلام و ایصال به کعبه مقصود و حرم معبود، در نجف بوده‌اند.

مولی محمد بیدآبادی

شاگردان مولی محمد بیدآبادی نیز از مشاهیر و بزرگان بوده‌اند و او مستعدان زیادی را در علوم حکمی و سیر و سلوک علم آموخت و دستگیری کرد برای نمونه می‌توان از حکیم ملا علی نوری مدرس بزرگ حکمت متعالیه و صدرالدین کاشف دزفولی عارف مشهور نام برد.

آیةالله شیخ عبدالقائم شوشتری

داستان بنده با علامه طباطبائی شنیدنی و خواندنی است.بنده طلبه مشهد و سرسپرده به مرحوم آیةالله شیخ مجتبی قزوینی شاگرد مرحوم آیةالله شیخ مهدی اصفهانی مؤسس مکتب تفکیک بودم، چه شدکه سرسپرده کسی شدم که قبلاً به اوبدبین بودم و سپس فدائی او شدم؟! حتی کار به جائی رسید که ایشان مرا به عنوان مریدی کوچک به شاگردی پذیرفتند و اذکاری هم تعلیم فرمودند و بنده را از تنگ نظریهای مختلف به سعه بینش عرفانی دلالت کردند.

علامه آیةالله حسن حسن زاده آملی

گذشته از فضائل عملى و معنوى علامه حسن زاده آملی، بدون شكّ ايشان در جامعيّت در علوم اسلامى در عصر اخير كم نظير يا بى‌نظير مى‌باشند. كيفيّت سير تحصيلى ايشان حقّا موجب اعجاب و اسوه حسنه براى همه طلاب مى‌باشد و بر خلاف شهرتشان درعلوم عقلى و عرفانى، تحصيلات ايشان در فقه و اصول بيش از حكمت و عرفان است.

تاریخ و نقد مکتب تفکیک (کتاب)

کتاب تاریخ و نقد مکتب تفکیک با ارائه گزارشی صادقانه از تاریخ پیدایش این جریان، به شرح مهم ترین عقائد تفکیک در حوزه روش شناسی و جهان بینی و اعتراضات آن بر فلسفه اسلامی پرداخته و نقاط ضعف آن را به نقد کشیده است.

آغاز و انجام (کتاب)

سپاس آفريدگارى را كه آغاز همه از اوست و انجام همه بدوست، بلكه خود همه اوست. و درود بر پيغمبران كه راه نمايان خلق‌اند بآغاز و انجام، خصوصا بر محمد النبى صلى اللّه عليه و آله.

ملامحسن فیض کاشانی

ملامحسن فیض کاشانی عارف، حکیم و محدث نامی قرن یازدهم هشت سال نزد ملاصدرا به تحصيل حكمت الهى و نيز انجام رياضت‌هاى شرعى و مجاهدت‌هاى نفسانى مى‌پردازد تا اين كه سرانجام روزنه‌اى به عالم قدس و راهى به دنياى بى پايان علوم باطنى بر او گشوده مى‌شود. او كه اكنون به دامادى صدرالتألهین مفتخر است از طرف او به لقب «فيض» نيز خوانده مى‌شود.

آیةالله العظمی علامه سید محمدحسین طباطبائی تبریزی

آیةالله العظمی علامه سید محمدحسین طباطبائی تبریزی معروف به علامه طباطبائی رضوان‌الله‌علیه در ۲۹ ذی‌القعده ۱۳۲۱ ق [:۲۶ بهمن ۱۲۸۲] در روستای شادان از توابع تبریز متولد شدند. ایشان ۸۱ سال ـ چه پربرکت ـ عمر نمود و در ساعت ۹ صبح یکشنبه ۱۸ محرم الحرام سال ۱۴۰۲ .ق [:۲۴ آبان‌ماه ۱۳۶۰] رحلت کردند.

آیت الله حاج شیخ محمد بهاری

آیة‌الله‌ حاج‌ شیخ‌ محمّد بهاری ‌همدانی آنکه مرحوم سید احمد کربلایی در وصف او گفته بود: «ما پیوسته در خدمت مرحوم ‌آیةالحق: آخوند ملّاحسینقلی ‌همدانی‌ رضوان‌الله‌علیه بودیم، و آخوند صددرصد برای ما بود. ولی همین‌كه آقاحاج‌شیخ‌محمّد بهاری با آخوند روابط آشنائی و ارادات را پیدا نمود، و دائماً در خدمت او رفت و آمد داشت، آخوند را از ما دزدید!»

امام‌قلی نخجوانی

امام قلی نخجوانی در نخجوان در زمان شباب خود، عاشق یک پسر ارمنی می‌شود و به طوری عشق او بر او غالب می‌گردد که خواب و خوراک را از او می‌گیرد، و روزی که در معبر و خیابان در اندیشۀ خود با او مشغول و سراسیمه می‌رفته است، کسی از پشت سر دست به شانۀ او می‌گذارد و می‌گوید: «این راه عشق نیست و این عشق درست نیست! عشق، عشق خداست و باید به او عاشق شد.»

آیةالله العظمی قاضی و رهبر فقید انقلاب

آقای حاج آقا روح الله قطعا به ایران باز می‌گردند و زمام امور ایران به دست ایشان خواهد افتاد. لاجرم بقیه چیزها هم تحقق پیدا خواهد کرد و هیچ شکی در این نیست.

لذا پس از پیروزی انقلاب که امام به قم آمدند آیت الله حاج شیخ عباس قوچانی از اولین کسانی بود که به ایران آمد و با امام بیعت کرد.

توصیه‌هایی از آیة‌الله العظمی قاضی

این صفحه در حال ویرایش است. در غنی سازی آن کمک کنید.

آیةالله العظمی حاج سید علی آقا قاضی طباطبائی

آیةالله‌ العظمی علامه سید علی آقا قاضی طباطبائی تبریزی، فقیه، حکیم و عارف کم نظیر و بزرگ شیعه و اسلام،است.

همین سلسله مرحوم آقای قاضی - مجموعه این بزرگواران که از مرحوم حاج سیدعلی شوشتری آغاز می شود - همه شأن مجتهدان تراز اول بودند.…از لحاظ معانی سلوک و عرفان و مانند اینها هم از افرادی است که عرض کردم حداقل این است که بگوییم کم‌نظیر (است)، یعنی واقعاً شخصیت ایشان برجسته است

مناظره آیت الله جوادی آملی با استاد سیدان

«بحثی پیرامون مسأله‌ای از معاد در محضر استاد عبدالله جوادی آملی و استاد سید جعفر سیدان» نام جزوه‌ای است که به قلم آیت الله شیخ مهدى مرواريدحفظه‌الله… این جزوه، بعدها مکرراً به صورت کتاب به چاپ رسید اما با توجه به در دسترس نبودن صوت یا فیلم این جلسات، به دلایلی چند، در واقع‌نمایی این گزارش تردید جدی وجود دارد

حجة‌الاسلام و المسلمین سید جعفر سیدان

حجة‌الاسلام و المسلمين سيد جعفر سيّدان برجسته‌ترين چهره نسل سوم جريان تفكيك است. وي متولد۱۳۱۳ شمسی بوده و تمامی دوران مقدّمات و سطوح را در نزد اساتيد حوزه علميه خراسان گذرانده‌است.

صراط مستقیم (کتاب)

کتاب صراط مستقیم تقریر صحیح بیانات صدرالمتألهین دربارۀ «صراط» و تبیین ده‌ها خطا و مغالطه حجة‌الاسلام و المسلمین سید جعفر سیدان در فهم کلام صدرا است اما بخش عمدۀ کتاب به موضوع چگونگی برخورد با نقل (آیات و روایات) در اصول عقائد و بررسی آیات و روایات در مسأله صراط می‌باشد.

حجة الاسلام و المسلمین شیخ محمد حسن وکیلی

استاد حجة‌الاسلام و المسلمین حاج شیخ محمدحسن وکیلی از اساتید دروس خارج اصول و فلسفه و عرفان حوزۀ علمیه مشهد می‌باشند.

آیة‌الله میرزا جواد ملکی تبریزی

علامه شعرانی

حاج ميرزا أبو الحسن شعرانى تغمّده الله فى رضوانه معروف به علامه شعرانی، عالم محقّق بصير و فيلسوف الهى، مرد ناشناخته و غائبى بود كه حاوى علم و عمل بود.

بشر حافی

سید بحرالعلوم

شیخ هاشم قزوینی

شیخ محمد کاظم مهدوی دامغانی

شیخ محمدكاظم مهدوی دامغانی از شاگردان فاضل میرزا مهدی اصفهانی بود و چنین معروف است كه هم‌مسلك با ایشان بوده ولی گزارشی از تدریس معارف یا نقد فلسفه یا تألیف در این باب از وی در منابع نیامده است.

شیخ علی نمازی

شیخ محمد باقر ملکی میانجی

شیخ مجتبی قزوینی

مرحوم قزويني از جهت فكري شخصيتي دو رگه است و آثار وي از نظر محتوي تفاوت‌هاي بنياديني با آثار ميرزاي اصفهاني دارد و به تعبيري مي‌توان افكار وي را تلفيقي از آراء ميرزا و مرحوم زرآبادي شمرد. گرايش‌هاي عرفاني در آراء وي بسيار كم‌رنگ است و تمايل به حكمت مشّاء در آن ديده مي‌شود و مواضع وي در قبال فلسفه و تعقل منعطف‌تر از ميرزا است و اين امر بر رويكرد طبقۀ بعدي مكتب تفكيك در خراسان اثر فراواني گذاشت.

میرزا مهدی اصفهانی

مرحوم آیت‌الله میرزا مهدی غروی اصفهانی رضوان‌الله‌علیه مشهور به میرزا مهدی اصفهانی بنیان‌گذار جریان تفکیک در سال ۱۳۰۳ هجری قمری در اصفهان متولد شد. در ۹ سالگی پدر خويش؛ میرزا اسماعیل اصفهانی؛ را از دست داد پس از تحصیلات مقدماتی و خواندن اندکی فقه‌ و اصول نزد استادان محلی، در حدود ۱۲ سالگی(۱۳۱۵ ه.ق)، رهسپار كربلاي معلا گشت. بارزترين ويژگي‌ میرزا مهدی اصفهاني برخورد بسیار شديد او با حكمت و عرفان است.

ابوسعید ابوالخیر

ابوسعيد ابوالخير از مشاهیر جهانی عرفان است. کتاب اسرار التوحید محمد بن منور آینه‌ای است تمام‌نما از بلندای اندیشه پیر مهنه.

هجویری

گفتگوی آیت الله جوادی و حجت الاسلام و المسلمین سیدان از زبان استاد سید جلال الدین آشتیانی

از آقایان خواهش کردم که شما الهیات و اسفار و شرح فصوص قیصری را مطالعه و برای ما درس بدهید و افاضات شما را ضبط خواهیم کرد. اگر شما از عهده تدریس این دو کتاب برآمدید، آنگاه حق دارید، اشکال کنید.