عرفان وحکمت
در پرتو قرآن وعترت
پرسش و پاسخ
  • مقاله

    بخش مقالات و یادداشتها دربرگیرنده نوشته‌های علمی‌ای است که شرائط درج در بخش دانشنامه را ندارد.
    مقاله متنی علمی است که نسبة طولانی و دارای ارجاعات و تحقیق باشد.
    یادداشت یا فیش متن علمی کوتاهی است که می‌تواند در دراز مدت تأمین کننده محتوای یک مقاله باشد.
  • دانشنامه

    دانشنامه، به ارائه مباحث علمی کلی و جامع مربوط به یک مدخل می‌پردازد.
    منظور از مدخل در اینجا یک اصطلاح (مانند: توحید افعالی، اعیان ثابته و...) یا اسم خاص (کتاب، شخصیت و ...) یا موضوع خاص (مانند: ادله وحدت وجود، تاریخ فلسفه، ...) است که به طور طبیعی در فضای مجازی مورد جستجو قرار می‌گیرد.
    در ذیل مدخل‌ها می‌توانید به فهرست مقالات، یادداشتها و پرسش و پاسخهای مرتبط با آن موضوع نیز دست پیدا کنید. بخشی از محتوای مدخل‌ها برگرفته‌ای از یک متن دیگر است که می‌توانیداز طریق عنوان «متن اصلی» به آن مراجعه کنید.
عرفان و حکمت > پرسش و پاسخ > آیا خدای سبحان ظرفیت انسان‌ها را برای کسب عصمت تعیین می‌کند یا خود این ظرفیت را به دست می‌آورند؟

آیا خدای سبحان ظرفیت انسان‌ها را برای کسب عصمت تعیین می‌کند یا خود این ظرفیت را به دست می‌آورند؟

آيا خداي سبحان ظرفيت انسان‌ها را براي كسب عصمت تعيين مي‌كند يا خود اين ظرفيت را به دست مي‌آورند؟

آیت الله جوادی آملی
پاسخ:۱

منبع: نسيم انديشه دفتر دوم - صفحه ۲۵


خداي سبحان ظرفيت عدالت را به همه انسان‌ها عطا كرده است. عادل كسي است كه واجبات را انجام مي‌دهد و از محرمات دوري مي‌كند كه اين كمترين وظيفه هر مسلمان است. خدا استعداد كسب عدالت را به همه ما داده و راه آن را هم نمايانده است.

عدالت مراتبي دارد كه ضعيف‌ترين مرحله آن، همان انجام واجبات و ترك محرمات است. تا نزديك شدن به مقام عصمت، مراتب بسياري وجود دارد. وقتي از مرز عدالت بگذريم، به ملكه عصمت مي‌رسيم. اگر شخصي براي كسب عدالت تلاش كرد، به مرز عصمت نزديك مي‌شود؛ يعني اگر در گذشته معصوم نبود، از اين پس، مي‌تواند معصوم باشد؛ البته عصمت نيز درجات مختلفي دارد.

معصوم شدن، به شخص خاصي اختصاص ندارد؛ وجود مبارك حضرت زينبٍّ، حضرت ابوالفضل(عليه‌السلام) و بسياري فرزندان اهل بيت(عليهم‌السلام)، شايد به درجاتي از عصمت رسيده باشند؛ ولي خداي سبحان پست‌هاي كليدي چون نبوت، امامت و خلافت خود را تنها به افراد خاص مي‌دهد؛ يعني كساني كه با اينكه مي‌توانند بلغزند، تا آخر عمر هرگز به سوي گناه نمي‌روند؛

(اَللهُ اَعلَمُ حَيثُ يَجعَلُ رِسالَتَه).[۱]

امام علي(عليه‌السلام) در نهج البلاغه مي‌فرمايد:

اگر همه اقاليم هفتگانه را به من بدهند تا در قبال آن به موري ظلم كنم، من اين كار را انجام نمي‌دهم.

يعني من با آنكه مي‌توانم، ظلم نمي‌كنم:

«وَ الله لَوْ اُعْطِيتُ الْاگقَالِيمَ السَّبْعَةَ بِمَا تَحْتَ اگفْلَاكِهَا عَلي اگنْ اگعْصِيَ الله فِي نَمْلَةٍ اگسْلُبُهَا جُلْبَ شَعِيرَةٍ مَا فَعَلْتُه».[۲]

بر اين اساس، راه به دست آوردن ملكه عصمت گشوده است، هرچند رسيدن به مراحل عاليه آن كار ساده‌اي نيست.

پانویس

۱. سوره انعام، آيه ۱۲۴.

۲. نهج‌البلاغه، خطبه ۲۲۴.